SAHRA ALTI AFRİKA ÜLKELERİNDE İKTİSADİ BÜYÜME, İSTİHDAM, SAĞLIK HARCAMALARI VE HAVA KİRLİLİĞİNİN YAŞAM SÜRESİ ÜZERİNDEKİ ETKİSİ

Bu araştırmanın amacı, 43 Sahra Altı Afrika (SSA) ülkesinde iktisadi büyüme, istihdam, sağlık harcamaları ve hava kirliliğinin doğumdan beklenen yaşam süresi üzerindeki etkisini panel veri yöntemiyle test etmektir. Araştırma 2000-2023 dönemini kapsamaktadır. Araştırmada yapılan ön testler neticesinde analiz modelleri olarak panel otoregresif dağıtılmış gecikmeli (Panel ARDL) testiyle Dumitrescu & Hurlin panel nedensellik testi kullanılmıştır. Yapılan Panel ARDL analiz bulguları; iktisadi büyüme, istihdam ve sağlık harcamalarının doğumdan beklenen yaşam süresi üzerindeki etkilerinin pozitif, hava kirliliğinin doğumdan beklenen yaşam süresi üzerindeki etkisinin ise negatif olduğunu göstermektedir. Ayrıca kısa dönemli bulgulara göre iktisadi büyümenin doğumdan beklenen yaşam süresi üzerindeki etkisi negatiftir. Panel nedensellik bulgularına bakıldığında, sağlık harcamaları ile hava kirliliğinden doğumdan beklenen yaşam süresine doğru tek yönlü nedensellik ilişkisine rastlanmıştır. İstihdam ile doğumdan beklenen yaşam süresi arasında ise çift yönlü nedensellik ilişkisine rastlanmıştır.

Authors

Institutions

Publication Details

Journal
Akademik Yaklaşımlar Dergisi
Published
2026-11-20
DOI
https://doi.org/10.54688/ayd.1920160
Primary Topic
Global Health Care Issues
Type
article
Field-Weighted Citation Impact
0.00
Controls
|||
ALL TIME
JAN
FEB
MAR
APR
MAY
JUN
JUL
AUG
SEP
OCT
NOV
article

SAHRA ALTI AFRİKA ÜLKELERİNDE İKTİSADİ BÜYÜME, İSTİHDAM, SAĞLIK HARCAMALARI VE HAVA KİRLİLİĞİNİN YAŞAM SÜRESİ ÜZERİNDEKİ ETKİSİ

İbrahim AYTEKİN
1 links
Akademik Yaklaşımlar Dergisi
Global Health Care Issues
article

SAHRA ALTI AFRİKA ÜLKELERİNDE İKTİSADİ BÜYÜME, İSTİHDAM, SAĞLIK HARCAMALARI VE HAVA KİRLİLİĞİNİN YAŞAM SÜRESİ ÜZERİNDEKİ ETKİSİ

İbrahim AYTEKİN
article en

Abstract

Bu araştırmanın amacı, 43 Sahra Altı Afrika (SSA) ülkesinde iktisadi büyüme, istihdam, sağlık harcamaları ve hava kirliliğinin doğumdan beklenen yaşam süresi üzerindeki etkisini panel veri yöntemiyle test etmektir. Araştırma 2000-2023 dönemini kapsamaktadır. Araştırmada yapılan ön testler neticesinde analiz modelleri olarak panel otoregresif dağıtılmış gecikmeli (Panel ARDL) testiyle Dumitrescu & Hurlin panel nedensellik testi kullanılmıştır. Yapılan Panel ARDL analiz bulguları; iktisadi büyüme, istihdam ve sağlık harcamalarının doğumdan beklenen yaşam süresi üzerindeki etkilerinin pozitif, hava kirliliğinin doğumdan beklenen yaşam süresi üzerindeki etkisinin ise negatif olduğunu göstermektedir. Ayrıca kısa dönemli bulgulara göre iktisadi büyümenin doğumdan beklenen yaşam süresi üzerindeki etkisi negatiftir. Panel nedensellik bulgularına bakıldığında, sağlık harcamaları ile hava kirliliğinden doğumdan beklenen yaşam süresine doğru tek yönlü nedensellik ilişkisine rastlanmıştır. İstihdam ile doğumdan beklenen yaşam süresi arasında ise çift yönlü nedensellik ilişkisine rastlanmıştır.

Akademik Yaklaşımlar DergisiVol. 17
Bitlis Eren University (TR)
Decent work and economic growth, Good health and well-being, Reduced inequalities
Global Health Care Issues
AI Navigator

Ask Laika to Summarize, Analyze, and Connect papers live on the map.

Summarize Papers & Methodologies

Extract key findings, datasets, and comparative methods across publications.

Benchmark Rankings & Visual Analytics

Rank top research institutions, authors, funders, topics, and journals by Field-Weighted Citation Impact (FWCI) and paper volume with instant charts.

Connect Distant Disciplines

Bridge topological clusters on the map to find hidden collaborative intersections.

Laika access coming soon