HAVODAGI HARAKATNI BOSHQARISHDA KO‘P SENSORLI RADAR TIZIMLARI VA ADS-B MA’LUMOTLARINI INTEGRATSIYALASH ALGORITMLARINI TAKOMILLASHTIRISH

Ushbu maqolada havodagi harakatni boshqarish (HHB) avtomatlashtirilgan tizimlarida parvozlar xavfsizligi va vaziyatdan xabardorlik (Situational Awareness) darajasini oshirish maqsadida ko‘p sensorli kuzatuv axborotlarini integratsiyalash (Multi-Sensor Data Fusion) algoritmlari tadqiq etilgan. Birlamchi (PSR) va ikkilamchi (SSR) radarlar, ko‘p pozitsiyali multilateratsiya tizimlari (MLAT) hamda avtomatik qaram kuzatuv (ADS-B Out) ma’lumotlarining xatolik kovariatsiyalari va vaqtinchalik uzilishlari qiyosiy tahlil qilingan. Havo kemalarining murakkab va kutilmagan dinamik manyovrlarini ishonchli kuzatish uchun Interacting Multiple Model (IMM) hamda Kengaytirilgan Kalman Filtri (EKF) sintezi asosidagi adaptiv integratsiya algoritmi ishlab chiqilgan. MATLAB muhitida o‘tkazilgan simulyatsiyalar GNSS signallari buzilgan (jamming/spoofing) sharoitlarda ham havo kemasining 4D trayektoriyasini uzluksiz baholashda gorizontal xatolikni 4.2–8.5 metrgacha qisqartirishni va to‘qnashuv haqida barvaqt ogohlantiruvchi (STCA) tizimlarning soxta signallarini 0.2% dan past darajada ushlab turishni isbotladi.

Authors

Publication Details

Journal
Центральноазиатский журнал образования и инноваций
Published
2026-11-18
DOI
https://doi.org/10.70413/cajei-v05-i10-a9851
Primary Topic
Target Tracking and Data Fusion in Sensor Networks
Type
article
Field-Weighted Citation Impact
0.00
Controls
|||
ALL TIME
JAN
FEB
MAR
APR
MAY
JUN
JUL
AUG
SEP
OCT
NOV
article

HAVODAGI HARAKATNI BOSHQARISHDA KO‘P SENSORLI RADAR TIZIMLARI VA ADS-B MA’LUMOTLARINI INTEGRATSIYALASH ALGORITMLARINI TAKOMILLASHTIRISH

Shukurova Saboxat Muratdjanovna, Azizbek Muzaffar oʻgʻli Azamatov
1 links
Центральноазиатский журнал образования и инноваций
Target Tracking and Data Fusion in Sensor Networks
article

HAVODAGI HARAKATNI BOSHQARISHDA KO‘P SENSORLI RADAR TIZIMLARI VA ADS-B MA’LUMOTLARINI INTEGRATSIYALASH ALGORITMLARINI TAKOMILLASHTIRISH

Shukurova Saboxat Muratdjanovna, Azizbek Muzaffar oʻgʻli Azamatov
article en

Abstract

Ushbu maqolada havodagi harakatni boshqarish (HHB) avtomatlashtirilgan tizimlarida parvozlar xavfsizligi va vaziyatdan xabardorlik (Situational Awareness) darajasini oshirish maqsadida ko‘p sensorli kuzatuv axborotlarini integratsiyalash (Multi-Sensor Data Fusion) algoritmlari tadqiq etilgan. Birlamchi (PSR) va ikkilamchi (SSR) radarlar, ko‘p pozitsiyali multilateratsiya tizimlari (MLAT) hamda avtomatik qaram kuzatuv (ADS-B Out) ma’lumotlarining xatolik kovariatsiyalari va vaqtinchalik uzilishlari qiyosiy tahlil qilingan. Havo kemalarining murakkab va kutilmagan dinamik manyovrlarini ishonchli kuzatish uchun Interacting Multiple Model (IMM) hamda Kengaytirilgan Kalman Filtri (EKF) sintezi asosidagi adaptiv integratsiya algoritmi ishlab chiqilgan. MATLAB muhitida o‘tkazilgan simulyatsiyalar GNSS signallari buzilgan (jamming/spoofing) sharoitlarda ham havo kemasining 4D trayektoriyasini uzluksiz baholashda gorizontal xatolikni 4.2–8.5 metrgacha qisqartirishni va to‘qnashuv haqida barvaqt ogohlantiruvchi (STCA) tizimlarning soxta signallarini 0.2% dan past darajada ushlab turishni isbotladi.

Центральноазиатский журнал образования и инновацийVol. 5(10)
Industry, innovation and infrastructure
Target Tracking and Data Fusion in Sensor Networks
AI Navigator

Ask Laika to Summarize, Analyze, and Connect papers live on the map.

Summarize Papers & Methodologies

Extract key findings, datasets, and comparative methods across publications.

Benchmark Rankings & Visual Analytics

Rank top research institutions, authors, funders, topics, and journals by Field-Weighted Citation Impact (FWCI) and paper volume with instant charts.

Connect Distant Disciplines

Bridge topological clusters on the map to find hidden collaborative intersections.

Laika access coming soon