SUMO ile Acil Durum Araçlarının Rota Optimizasyonu: Aydın İli Ambulans Örneği

Ambulansın olay yerine ulaşma süresi (Emergency Response Time, ERT), acil sağlık hizmetlerinde hasta sağkalımını doğrudan belirleyen kritik bir parametredir. Bu çalışmada, Aydın ili Efeler ilçesinin gerçek kent içi yol ağı üzerinde ambulans ERT'si SUMO mikro-simülasyon ortamında analiz edilmiştir. Bu amaçla, iki devlet hastanesinden dört acil müdahale bölgesine yönelik sekiz güzergâh, referans, iki farklı konumda yol kapanması ve yoğun trafik olmak üzere dört senaryoda, üç yönlendirme algoritmasıyla (Dijkstra, A* ve bu çalışmada önerilen kavşak cezalı P-Dijkstra) ve on bağımsız rastgele tohumla koşularak toplam 960 simülasyon gerçekleştirilmiştir. Elde edilen sonuçlar, kompakt kentsel ağlarda ERT'nin baskın belirleyicisinin mesafe değil kavşak sayısı olduğunu ortaya koymuştur. Nitekim bir kavşak geçişi ortalama 26,9 saniyelik gecikmeye karşılık gelirken, 100 metrelik ek mesafe yalnızca 2,8 saniyelik bir artış üretmektedir (R² = 0,742). Bu bulgu üzerine önerilen P-Dijkstra, referans senaryoda ortalama ERT'yi %8,8 azaltmıştır. Yoğun trafik senaryosunda (S3) ortalama ERT referans senaryoya kıyasla %51,2, ortalama yakıt tüketimi ise %6,2 artmıştır. Bunlara ek olarak, bazı rota-senaryo geçişinde yol kapanmasının ERT'yi %19,4'e varan oranda azalttığı Braess-benzeri bir etki gözlenmiştir. Çalışmada ayrıca, süre ve yakıt tüketimini birlikte değerlendiren çok kriterli bir maliyet fonksiyonu aracılığıyla her vaka için en uygun kaynak hastane belirlenmiştir. İki hastanenin genel ortalamaları birbirine yakın olsa da tercih edilen hastanenin vakanın konumuna ve aciliyet düzeyine göre değiştiği gösterilmiştir. Bütün bu bulgular, rota algoritmasının ve hastane atamasının koşulsuz birer varsayılan olarak değil, ağ topolojisine ve trafik rejimine duyarlı stratejiler olarak ele alınması gerektiğine işaret etmektedir.

Authors

Institutions

Publication Details

Journal
Black Sea Journal of Engineering and Science
Published
2026-11-15
DOI
https://doi.org/10.34248/bsengineering.2004650
Primary Topic
Facility Location and Emergency Management
Type
article
Field-Weighted Citation Impact
0.00
Controls
|||
ALL TIME
JAN
FEB
MAR
APR
MAY
JUN
JUL
AUG
SEP
OCT
NOV
article

SUMO ile Acil Durum Araçlarının Rota Optimizasyonu: Aydın İli Ambulans Örneği

Hüseyin Abacı
Black Sea Journal of Engineering and Science
Facility Location and Emergency Management
article

SUMO ile Acil Durum Araçlarının Rota Optimizasyonu: Aydın İli Ambulans Örneği

Hüseyin Abacı
article en

Abstract

Ambulansın olay yerine ulaşma süresi (Emergency Response Time, ERT), acil sağlık hizmetlerinde hasta sağkalımını doğrudan belirleyen kritik bir parametredir. Bu çalışmada, Aydın ili Efeler ilçesinin gerçek kent içi yol ağı üzerinde ambulans ERT'si SUMO mikro-simülasyon ortamında analiz edilmiştir. Bu amaçla, iki devlet hastanesinden dört acil müdahale bölgesine yönelik sekiz güzergâh, referans, iki farklı konumda yol kapanması ve yoğun trafik olmak üzere dört senaryoda, üç yönlendirme algoritmasıyla (Dijkstra, A* ve bu çalışmada önerilen kavşak cezalı P-Dijkstra) ve on bağımsız rastgele tohumla koşularak toplam 960 simülasyon gerçekleştirilmiştir. Elde edilen sonuçlar, kompakt kentsel ağlarda ERT'nin baskın belirleyicisinin mesafe değil kavşak sayısı olduğunu ortaya koymuştur. Nitekim bir kavşak geçişi ortalama 26,9 saniyelik gecikmeye karşılık gelirken, 100 metrelik ek mesafe yalnızca 2,8 saniyelik bir artış üretmektedir (R² = 0,742). Bu bulgu üzerine önerilen P-Dijkstra, referans senaryoda ortalama ERT'yi %8,8 azaltmıştır. Yoğun trafik senaryosunda (S3) ortalama ERT referans senaryoya kıyasla %51,2, ortalama yakıt tüketimi ise %6,2 artmıştır. Bunlara ek olarak, bazı rota-senaryo geçişinde yol kapanmasının ERT'yi %19,4'e varan oranda azalttığı Braess-benzeri bir etki gözlenmiştir. Çalışmada ayrıca, süre ve yakıt tüketimini birlikte değerlendiren çok kriterli bir maliyet fonksiyonu aracılığıyla her vaka için en uygun kaynak hastane belirlenmiştir. İki hastanenin genel ortalamaları birbirine yakın olsa da tercih edilen hastanenin vakanın konumuna ve aciliyet düzeyine göre değiştiği gösterilmiştir. Bütün bu bulgular, rota algoritmasının ve hastane atamasının koşulsuz birer varsayılan olarak değil, ağ topolojisine ve trafik rejimine duyarlı stratejiler olarak ele alınması gerektiğine işaret etmektedir.

Black Sea Journal of Engineering and ScienceVol. 9(6)
Adnan Menderes University (TR)
Facility Location and Emergency Management
AI Navigator

Ask Laika to Summarize, Analyze, and Connect papers live on the map.

Summarize Papers & Methodologies

Extract key findings, datasets, and comparative methods across publications.

Benchmark Rankings & Visual Analytics

Rank top research institutions, authors, funders, topics, and journals by Field-Weighted Citation Impact (FWCI) and paper volume with instant charts.

Connect Distant Disciplines

Bridge topological clusters on the map to find hidden collaborative intersections.

Laika access coming soon