Yapay Zekâ Üretimi Görsel İçeriklerin Sınıflandırılması ve Çok-Katmanlı Tespit Mimarisi: Teyit.Org Platformu Vakaları Üzerinden Sistem Analizi
Mevcut yapay zekâ tespit araçları olasılıksal sonuçlar üretmekte ve tek başına yeterli bir tespit kapasitesi sağlayamamaktadır. Bu çalışmada, Türkiye'nin önde gelen doğrulama platformu Teyit.org'da Ocak 2024 – Mayıs 2026 arasında belgelenmiş 52 yapay zekâ ile ilişkili görsel içerik vakası, içerik analizi ve sistem analizi yöntemleri birleştirilerek keşifsel-tanımlayıcı bir tasarım çerçevesinde incelenmiştir. Çalışmanın amacı, söz konusu içerikleri yapısal benzerliklerine göre sınıflandırmak, gerçek ve sentetik öğelerin iç içe geçtiği hibrit üretim mimarilerini tipolojik olarak belgelemek ve Teyit.org'un kullandığı çok-katmanlı tespit mimarisini değerlendirmektir. Bulgular, vakaların dört içerik sınıfı altında kümelendiğini göstermektedir. Bunlar: Jeopolitik kriz görselleştirmesi (n=16, %30,8), siyasal aktör temsili (n=12, %23,1), kültürel-bağlamsal hassas içerik (n=7, %13,5) ve bağlam çöküşlü olağanüstü içeriktir (n=17, %32,7). Ayrıca yan yana kompozit, Frankenstein kompozisyon, resmi açıklama görselleştirmesi, tek görsel hibrit ve foto-video dönüşümlü bağlam ikamesi olmak üzere beş ayrı hibrit içerik üretim mimarisi belgelenmiştir. Çok-katmanlı tespit mimarisi; üçüncü-parti yapay zekâ tespit araçları, üretici platform filigranları (SynthID, C2PA), yayım platform etiketleri ve uzman insan değerlendirmesinden oluşan dört katmanlı bir yapı sergilemektedir. Çalışma ayrıca gerçek içeriklerin yapay zekâ üretimi yaftasıyla itibarsızlaştırıldığı yanlış sınıflandırma saldırısı pratiğini belgelemekte ve bu olgunun tespit sistemleri açısından çift yönlü doğrulama yükümlülüğü ürettiğini ortaya koymaktadır. Örneklem büyüklüğü ve tek platformla sınırlılık nedeniyle bulgular keşifsel nitelikte sunulmakta; sınıflandırma ve tipoloji ilerideki çoklu-kodlayıcı ve çoklu-platform çalışmalarında test edilmesi gereken kavramsal öneriler olarak konumlandırılmaktadır.
Authors
- Abdullah Yıldırmaz (ORCID: https://orcid.org/0000-0003-0712-7816)
- Yaşar Öztürk (ORCID: https://orcid.org/0000-0001-8606-2728)
Institutions
- Ardahan University (TR)
- Batman University (TR)
Publication Details
- Journal
- Black Sea Journal of Engineering and Science
- Published
- 2026-11-15
- DOI
- https://doi.org/10.34248/bsengineering.1966054
- Primary Topic
- Misinformation and Its Impacts
- Type
- article
- Field-Weighted Citation Impact
- 0.00