YANGI OʻZBEKISTONDA LOGISTIKA XIZMATLARINI ZAMONAVIY YONDASHUVLAR ASOSIDA RIVOJLANTIRISH

Maqolada 2017-2025-yillarda Oʻzbekistonda logistika xizmatlari qanday rivojlangani va bu rivojlanish zamonaviy yondashuvlar talablariga qanchalik javob berishi oʻrganilgan. Tadqiqotda Milliy statistika qoʻmitasining rasmiy maʼlumotlari, Jahon bankining Logistika samaradorligi indeksi (LPI) natijalari hamda 2025-2026-yillarda qabul qilingan transportlogistikaga oid Prezident qarorlari tahlil qilindi. Baza indekslari, oʻrtacha yillik oʻsish surʼati, transport turlari boʻyicha tarkibiy siljish va maqsadli koʻrsatkichlarga yetish uchun zarur surʼat hisoblandi. Solishtirish uchun Qozogʻiston, Gruziya, Turkiya va Xitoy koʻrsatkichlari olindi. Avtomobil transportining yuk aylanmasi sakkiz yilda 1,95 baravar koʻpaygani, temir yoʻlniki esa 21,8 foizga oshgani aniqlandi. Shu sababli temir yoʻlning ikki transport turi umumiy yuk aylanmasidagi ulushi 62,7 foizdan 51,3 foizga tushgan. Transport xizmatlarining real hajmi yiliga oʻrtacha 7,1 foizga oʻsgan, ammo 2020-yilda 13,2 foizga qisqargan. 2018-2023-yillarda LPI boʻyicha bojxona bahosi 2,10 balldan 2,6 ballga koʻtarilgan, yuklarni kuzatish va oʻz vaqtida yetkazish baholari esa mos ravishda 0,31 va 0,29 ballga pasaygan. 2023-yilda Oʻzbekiston umumiy ball boʻyicha Turkiyadan 0,8 ballga ortda boʻlib, eng katta farq yuklarni kuzatish va infratuzilmada kuzatilgan. Avtomobil transportida oʻrtacha tashish masofasi ham 13,4 km dan 18,3 km ga uzaygan. Bu natijalardan koʻrinadiki, oʻsish koʻproq hajm hisobiga boʻlmoqda va xizmat sifati undan orqada qolmoqda. Tranzit va transport xizmatlari eksporti boʻyicha 2030-yilga belgilangan maqsadlar soʻnggi yillarda kuzatilgan surʼatdan ancha past surʼatni talab qiladi. LPI reytingida 55-oʻrinni egallash maqsadi Jahon banki 2026-yilda yagona reytingdan voz kechgani uchun oʻlchov asosini yoʻqotdi. Muallif maqsadli koʻrsatkichlarni yetkazish vaqti, chegarada kutish muddati va elektron hujjatlar ulushi kabi sifat oʻlchovlariga oʻtkazishni, multimodal terminallarni yangi temir yoʻl loyihalari bilan bogʻlashni hamda milliy ekspeditorlik kompaniyalarini qoʻllab-quvvatlashni taklif qiladi.

Authors

Publication Details

Journal
Innovations in Science and Technologies
Published
2026-11-13
Primary Topic
Transport and Logistics Innovations
Type
article
Field-Weighted Citation Impact
0.00
Controls
|||
ALL TIME
JAN
FEB
MAR
APR
MAY
JUN
JUL
AUG
SEP
OCT
NOV
article

YANGI OʻZBEKISTONDA LOGISTIKA XIZMATLARINI ZAMONAVIY YONDASHUVLAR ASOSIDA RIVOJLANTIRISH

Yakutxon Karrieva
Innovations in Science and Technologies
Transport and Logistics Innovations
article

YANGI OʻZBEKISTONDA LOGISTIKA XIZMATLARINI ZAMONAVIY YONDASHUVLAR ASOSIDA RIVOJLANTIRISH

Yakutxon Karrieva
article en

Abstract

Maqolada 2017-2025-yillarda Oʻzbekistonda logistika xizmatlari qanday rivojlangani va bu rivojlanish zamonaviy yondashuvlar talablariga qanchalik javob berishi oʻrganilgan. Tadqiqotda Milliy statistika qoʻmitasining rasmiy maʼlumotlari, Jahon bankining Logistika samaradorligi indeksi (LPI) natijalari hamda 2025-2026-yillarda qabul qilingan transportlogistikaga oid Prezident qarorlari tahlil qilindi. Baza indekslari, oʻrtacha yillik oʻsish surʼati, transport turlari boʻyicha tarkibiy siljish va maqsadli koʻrsatkichlarga yetish uchun zarur surʼat hisoblandi. Solishtirish uchun Qozogʻiston, Gruziya, Turkiya va Xitoy koʻrsatkichlari olindi. Avtomobil transportining yuk aylanmasi sakkiz yilda 1,95 baravar koʻpaygani, temir yoʻlniki esa 21,8 foizga oshgani aniqlandi. Shu sababli temir yoʻlning ikki transport turi umumiy yuk aylanmasidagi ulushi 62,7 foizdan 51,3 foizga tushgan. Transport xizmatlarining real hajmi yiliga oʻrtacha 7,1 foizga oʻsgan, ammo 2020-yilda 13,2 foizga qisqargan. 2018-2023-yillarda LPI boʻyicha bojxona bahosi 2,10 balldan 2,6 ballga koʻtarilgan, yuklarni kuzatish va oʻz vaqtida yetkazish baholari esa mos ravishda 0,31 va 0,29 ballga pasaygan. 2023-yilda Oʻzbekiston umumiy ball boʻyicha Turkiyadan 0,8 ballga ortda boʻlib, eng katta farq yuklarni kuzatish va infratuzilmada kuzatilgan. Avtomobil transportida oʻrtacha tashish masofasi ham 13,4 km dan 18,3 km ga uzaygan. Bu natijalardan koʻrinadiki, oʻsish koʻproq hajm hisobiga boʻlmoqda va xizmat sifati undan orqada qolmoqda. Tranzit va transport xizmatlari eksporti boʻyicha 2030-yilga belgilangan maqsadlar soʻnggi yillarda kuzatilgan surʼatdan ancha past surʼatni talab qiladi. LPI reytingida 55-oʻrinni egallash maqsadi Jahon banki 2026-yilda yagona reytingdan voz kechgani uchun oʻlchov asosini yoʻqotdi. Muallif maqsadli koʻrsatkichlarni yetkazish vaqti, chegarada kutish muddati va elektron hujjatlar ulushi kabi sifat oʻlchovlariga oʻtkazishni, multimodal terminallarni yangi temir yoʻl loyihalari bilan bogʻlashni hamda milliy ekspeditorlik kompaniyalarini qoʻllab-quvvatlashni taklif qiladi.

Innovations in Science and Technologies
Transport and Logistics Innovations
AI Navigator

Ask Laika to Summarize, Analyze, and Connect papers live on the map.

Summarize Papers & Methodologies

Extract key findings, datasets, and comparative methods across publications.

Benchmark Rankings & Visual Analytics

Rank top research institutions, authors, funders, topics, and journals by Field-Weighted Citation Impact (FWCI) and paper volume with instant charts.

Connect Distant Disciplines

Bridge topological clusters on the map to find hidden collaborative intersections.

Laika access coming soon