EKOLOGIK BURCHDAN EKOLOGIK HUQUQ SUBYEKTIVLIGIGACHA: OʻZBEKISTON TAʼLIM TIZIMIDAGI YANGI PARADIGMALAR

Maqolada Oʻzbekiston Respublikasi Konstitutsiyasining 49-moddasida mustahkamlangan qulay atrof-muhitga va uning holati toʻgʻrisidagi ishonchli axborotga ega boʻlish huquqining taʼlim jarayonida aks etishi tahlil qilingan. Maqolada amaldagi ekologik taʼlim siyosati asosan ekologik madaniyat va tabiatga ehtiyotkor munosabatni tarbiyalashga, yaʼni fuqaroning burchiga qaratilgani asoslangan. Bola esa oʻz ekologik huquqlarini biluvchi va ulardan foydalanuvchi huquq subyekti sifatida koʻrilmayapti. Bu holat Oʻzbekistonning 2025-yilda Orxus konvensiyasiga qoʻshilishi, BMT Bola huquqlari qoʻmitasining 26-son umumiy tartibdagi mulohazasi va Xalqaro Sudning 2025-yil 23-iyuldagi maslahat xulosasi bilan belgilangan talablarga toʻliq mos kelmaydi. Maqolada Fransiya tajribasi, Kolumbiya va AQSh sudlarining bolalar va yoshlar daʼvolari boʻyicha qarorlari hamda xalqaro organlarning amaliyoti ham tahlil qilingan. Normativ-huquqiy, qiyosiy-huquqiy va hujjatlarning kontent-tahlili asosida ekologik huquq taʼlimi tushunchasi taklif etiladi. Uning mazmuni 49-moddaning tarkibiy qismlari va Orxus konvensiyasining uch asosiy huquqi (axborot olish, qarorlar qabul qilishda ishtirok etish, odil sudlovga erishish) asosida taʼlim bosqichlari boʻyicha ishlab chiqilgan. Maqolada Ekologik taʼlimni rivojlantirish konsepsiyasiga va boshqa hujjatlarga oʻzgartirish kiritish boʻyicha takliflar berilgan.

Authors

Publication Details

Journal
Central Asian Journal of Academic Research
Published
2026-11-14
DOI
https://doi.org/10.70413/cajar-v04-i11-a10623
Primary Topic
Environmental law and policy
Type
article
Field-Weighted Citation Impact
0.00
Controls
|||
ALL TIME
JAN
FEB
MAR
APR
MAY
JUN
JUL
AUG
SEP
OCT
NOV
article

EKOLOGIK BURCHDAN EKOLOGIK HUQUQ SUBYEKTIVLIGIGACHA: OʻZBEKISTON TAʼLIM TIZIMIDAGI YANGI PARADIGMALAR

Sh.X.Mamataliyeva
Central Asian Journal of Academic Research
Environmental law and policy
article

EKOLOGIK BURCHDAN EKOLOGIK HUQUQ SUBYEKTIVLIGIGACHA: OʻZBEKISTON TAʼLIM TIZIMIDAGI YANGI PARADIGMALAR

Sh.X.Mamataliyeva
article en

Abstract

Maqolada Oʻzbekiston Respublikasi Konstitutsiyasining 49-moddasida mustahkamlangan qulay atrof-muhitga va uning holati toʻgʻrisidagi ishonchli axborotga ega boʻlish huquqining taʼlim jarayonida aks etishi tahlil qilingan. Maqolada amaldagi ekologik taʼlim siyosati asosan ekologik madaniyat va tabiatga ehtiyotkor munosabatni tarbiyalashga, yaʼni fuqaroning burchiga qaratilgani asoslangan. Bola esa oʻz ekologik huquqlarini biluvchi va ulardan foydalanuvchi huquq subyekti sifatida koʻrilmayapti. Bu holat Oʻzbekistonning 2025-yilda Orxus konvensiyasiga qoʻshilishi, BMT Bola huquqlari qoʻmitasining 26-son umumiy tartibdagi mulohazasi va Xalqaro Sudning 2025-yil 23-iyuldagi maslahat xulosasi bilan belgilangan talablarga toʻliq mos kelmaydi. Maqolada Fransiya tajribasi, Kolumbiya va AQSh sudlarining bolalar va yoshlar daʼvolari boʻyicha qarorlari hamda xalqaro organlarning amaliyoti ham tahlil qilingan. Normativ-huquqiy, qiyosiy-huquqiy va hujjatlarning kontent-tahlili asosida ekologik huquq taʼlimi tushunchasi taklif etiladi. Uning mazmuni 49-moddaning tarkibiy qismlari va Orxus konvensiyasining uch asosiy huquqi (axborot olish, qarorlar qabul qilishda ishtirok etish, odil sudlovga erishish) asosida taʼlim bosqichlari boʻyicha ishlab chiqilgan. Maqolada Ekologik taʼlimni rivojlantirish konsepsiyasiga va boshqa hujjatlarga oʻzgartirish kiritish boʻyicha takliflar berilgan.

Central Asian Journal of Academic ResearchVol. 4(11)
Environmental law and policy
AI Navigator

Ask Laika to Summarize, Analyze, and Connect papers live on the map.

Summarize Papers & Methodologies

Extract key findings, datasets, and comparative methods across publications.

Benchmark Rankings & Visual Analytics

Rank top research institutions, authors, funders, topics, and journals by Field-Weighted Citation Impact (FWCI) and paper volume with instant charts.

Connect Distant Disciplines

Bridge topological clusters on the map to find hidden collaborative intersections.

Laika access coming soon