Macar meşesi (Quercus frainetto) meşcerelerinde tek ağaç odun ürün sınıflarının hacim oranlarının belirlenmesi

Orman kaynaklarının sürdürülebilir yönetiminde, elde edilebilecek ürün çeşitlerinin miktar ve dağılımının güvenilir biçimde tahmin edilmesi; envanter, hasılat planlaması ve ekonomik değerlendirme açısından önem taşımaktadır. Bu çalışmanın amacı, sürgün kökenli Macar meşesi (Quercus frainetto Ten.) ağaçlarında ürün çeşitlerinin hacim oranlarını tahmin etmek ve çap gelişimine bağlı olarak ürün dağılımındaki değişimleri ortaya koymaktır. Bu kapsamda, Macar meşesinin Türkiye’deki yayılış alanını temsil eden Marmara Bölgesi ve yakın çevresindeki örnek alanlardan elde edilen veriler kullanılmıştır. Ürün çeşitlerinin tek ağaç hacim oranları, çok terimli lojistik regresyon yöntemiyle ağacın kabuklu göğüs çapı ve boyunun birlikte kullanıldığı ve yalnızca kabuklu göğüs çapına dayalı iki farklı model yaklaşımıyla tahmin edilmiştir. Model sonuçları, göğüs çapı ve boyun birlikte kullanıldığı modeller ile yalnızca göğüs çapına dayalı modeller arasında belirgin bir performans farkı olmadığını göstermiştir. Buna karşılık, model başarısının ürün sınıflarına göre önemli ölçüde değiştiği belirlenmiştir. Kabuksuz göğüs çapı 20 cm’den küçük ağaçlarda modellerin belirtme katsayıları (R²) 0,084–0,495, 20 cm ve üzerindeki ağaçlarda ise 0,093–0,610 arasında değişmiştir. En yüksek açıklayıcılık tomruk hacim oranı modelinde (R² = 0,610) elde edilirken, sanayi odunu modellerinde daha düşük değerler bulunmuştur. Ortalama mutlak hata yüzdeleri sırasıyla %17,4–61,3 ve %16,0–72,2 arasında değişmiştir. Bu sonuçlar, göğüs çapına dayalı modellerin özellikle tomruk gibi baskın ürün sınıflarındaki genel değişimi açıklamada daha başarılı olduğunu, ancak bazı ürün sınıflarındaki değişkenliğin yalnızca çap değişkeniyle yeterince açıklanamadığını göstermektedir. Ürün dağılımının çap gelişimine bağlı olarak belirgin biçimde değiştiği; ince çaplı ağaçlarda maden direğinin, çap arttıkça ise tomruğun baskın ürün sınıfı haline geldiği belirlenmiştir. Özellikle 20–34 cm çap aralığında tomruk hacim oranındaki hızlı artış, ağaçların çap gelişimiyle birlikte ekonomik ürün potansiyelinin önemli ölçüde yükseldiğini göstermiştir. Geliştirilen modeller ve ürün çeşitleri tabloları, sürgün kökenli Macar meşesi meşcerelerinde ürün tahmini, orman envanteri ve hasılat planlaması için kullanılabilecek pratik karar destek araçları sunmaktadır.

Authors

Institutions

Publication Details

Journal
Turkish Journal of Forestry | Türkiye Ormancılık Dergisi
Published
2026-11-13
DOI
https://doi.org/10.18182/tjf.1965367
Primary Topic
Forest ecology and management
Type
article
Field-Weighted Citation Impact
0.00
Controls
|||
ALL TIME
JAN
FEB
MAR
APR
MAY
JUN
JUL
AUG
SEP
OCT
NOV
article

Macar meşesi (Quercus frainetto) meşcerelerinde tek ağaç odun ürün sınıflarının hacim oranlarının belirlenmesi

Emrah Özdemir, Yağmur Biricik, Gafura Aylak Özdemir, Ümit İhsan Korkmaz et al.
2 links
Turkish Journal of Forestry | Türkiye Ormancılık Dergisi
Forest ecology and management
article

Macar meşesi (Quercus frainetto) meşcerelerinde tek ağaç odun ürün sınıflarının hacim oranlarının belirlenmesi

Emrah Özdemir, Yağmur Biricik, Gafura Aylak Özdemir, Ümit İhsan Korkmaz, Abbas ŞAHİN
article en

Abstract

Orman kaynaklarının sürdürülebilir yönetiminde, elde edilebilecek ürün çeşitlerinin miktar ve dağılımının güvenilir biçimde tahmin edilmesi; envanter, hasılat planlaması ve ekonomik değerlendirme açısından önem taşımaktadır. Bu çalışmanın amacı, sürgün kökenli Macar meşesi (Quercus frainetto Ten.) ağaçlarında ürün çeşitlerinin hacim oranlarını tahmin etmek ve çap gelişimine bağlı olarak ürün dağılımındaki değişimleri ortaya koymaktır. Bu kapsamda, Macar meşesinin Türkiye’deki yayılış alanını temsil eden Marmara Bölgesi ve yakın çevresindeki örnek alanlardan elde edilen veriler kullanılmıştır. Ürün çeşitlerinin tek ağaç hacim oranları, çok terimli lojistik regresyon yöntemiyle ağacın kabuklu göğüs çapı ve boyunun birlikte kullanıldığı ve yalnızca kabuklu göğüs çapına dayalı iki farklı model yaklaşımıyla tahmin edilmiştir. Model sonuçları, göğüs çapı ve boyun birlikte kullanıldığı modeller ile yalnızca göğüs çapına dayalı modeller arasında belirgin bir performans farkı olmadığını göstermiştir. Buna karşılık, model başarısının ürün sınıflarına göre önemli ölçüde değiştiği belirlenmiştir. Kabuksuz göğüs çapı 20 cm’den küçük ağaçlarda modellerin belirtme katsayıları (R²) 0,084–0,495, 20 cm ve üzerindeki ağaçlarda ise 0,093–0,610 arasında değişmiştir. En yüksek açıklayıcılık tomruk hacim oranı modelinde (R² = 0,610) elde edilirken, sanayi odunu modellerinde daha düşük değerler bulunmuştur. Ortalama mutlak hata yüzdeleri sırasıyla %17,4–61,3 ve %16,0–72,2 arasında değişmiştir. Bu sonuçlar, göğüs çapına dayalı modellerin özellikle tomruk gibi baskın ürün sınıflarındaki genel değişimi açıklamada daha başarılı olduğunu, ancak bazı ürün sınıflarındaki değişkenliğin yalnızca çap değişkeniyle yeterince açıklanamadığını göstermektedir. Ürün dağılımının çap gelişimine bağlı olarak belirgin biçimde değiştiği; ince çaplı ağaçlarda maden direğinin, çap arttıkça ise tomruğun baskın ürün sınıfı haline geldiği belirlenmiştir. Özellikle 20–34 cm çap aralığında tomruk hacim oranındaki hızlı artış, ağaçların çap gelişimiyle birlikte ekonomik ürün potansiyelinin önemli ölçüde yükseldiğini göstermiştir. Geliştirilen modeller ve ürün çeşitleri tabloları, sürgün kökenli Macar meşesi meşcerelerinde ürün tahmini, orman envanteri ve hasılat planlaması için kullanılabilecek pratik karar destek araçları sunmaktadır.

Turkish Journal of Forestry | Türkiye Ormancılık DergisiVol. 27
Istanbul University-Cerrahpaşa (TR), General Directorate of Forestry (TR), Istanbul University (TR)
Zero hunger
Forest ecology and management
AI Navigator

Ask Laika to Summarize, Analyze, and Connect papers live on the map.

Summarize Papers & Methodologies

Extract key findings, datasets, and comparative methods across publications.

Benchmark Rankings & Visual Analytics

Rank top research institutions, authors, funders, topics, and journals by Field-Weighted Citation Impact (FWCI) and paper volume with instant charts.

Connect Distant Disciplines

Bridge topological clusters on the map to find hidden collaborative intersections.

Laika access coming soon