MƏKTƏBLILƏRDƏ FIZIKI TƏLIMLƏRIN ANTROPOMETRIK VƏ FUNKSIONAL GÖSTƏRICILƏRƏ TƏSIRININ TƏDQIQI

Bu tədqiqatın məqsədi məktəblilər (7, 8 və 9 -cu sinif şagirdləri) arasında fiziki təlimlərin antropometrik və funksional göstəricilərə təsirini qiymətləndirməkdir. Tədqiqat işində antropometrik göstəricilər (boy və bədən kütləsi), funksional parametrlər (ürək-damar və tənəffüs sistemi göstəriciləri, tənəffüs sayı, qanda oksigenlə doymanın səviyyəsi və ağciyərlərin həyat tutumu) və əzələ gücü (dinamometriya üsulu ilə) qiymətləndirilmişdir. Ölçmələr şagirdlərin 7-ci sinifdən 8-ci sinfə və daha sonra 9-cu sinfə keçidi zamanı təkrar aparılmışdır. Nəticələr göstərmişdir ki, təhsil pilləsi (sinif səviyyəsi) yüksəldikcə boy və bədən kütləsi, həmçinin əzələ gücü göstəriciləri əhəmiyyətli dərəcədə artmışdır. Ürək-damar sisteminin adaptasiyası təkmilləşmiş, arterial qan təzyiqi və ağciyərlərin həyat tutumu yüksəlmişdir, digər funksional göstəricilər isə sabit qalmışdır. Tədqiqatın elmi yeniliyi ondan ibarətdir ki, məktəb yaşlı şagirdlərin antropometrik və funksional göstəricilərinin sinif artımı ilə dəyişmə dinamikası kompleks şəkildə qiymətləndirilmiş, fiziki təlimlərin orqanizmə təsiri və məktəb idmanı proqramlarının effektivliyi elmi əsaslarla təsdiqlənmişdir.

Authors

Institutions

Publication Details

Published
2026-11-12
DOI
https://doi.org/10.28942/snsa.v8i4y2026.861
Primary Topic
Physical Education and Training Studies
Type
article
Field-Weighted Citation Impact
0.00
Controls
|||
ALL TIME
JAN
FEB
MAR
APR
MAY
JUN
JUL
AUG
SEP
OCT
NOV
article

MƏKTƏBLILƏRDƏ FIZIKI TƏLIMLƏRIN ANTROPOMETRIK VƏ FUNKSIONAL GÖSTƏRICILƏRƏ TƏSIRININ TƏDQIQI

Q.D. Yusifov, Türkanə Həsənova, Nahidə Əliyeva, Ülviyyə Dadaşova
Physical Education and Training Studies
article

MƏKTƏBLILƏRDƏ FIZIKI TƏLIMLƏRIN ANTROPOMETRIK VƏ FUNKSIONAL GÖSTƏRICILƏRƏ TƏSIRININ TƏDQIQI

Q.D. Yusifov, Türkanə Həsənova, Nahidə Əliyeva, Ülviyyə Dadaşova
article en

Abstract

Bu tədqiqatın məqsədi məktəblilər (7, 8 və 9 -cu sinif şagirdləri) arasında fiziki təlimlərin antropometrik və funksional göstəricilərə təsirini qiymətləndirməkdir. Tədqiqat işində antropometrik göstəricilər (boy və bədən kütləsi), funksional parametrlər (ürək-damar və tənəffüs sistemi göstəriciləri, tənəffüs sayı, qanda oksigenlə doymanın səviyyəsi və ağciyərlərin həyat tutumu) və əzələ gücü (dinamometriya üsulu ilə) qiymətləndirilmişdir. Ölçmələr şagirdlərin 7-ci sinifdən 8-ci sinfə və daha sonra 9-cu sinfə keçidi zamanı təkrar aparılmışdır. Nəticələr göstərmişdir ki, təhsil pilləsi (sinif səviyyəsi) yüksəldikcə boy və bədən kütləsi, həmçinin əzələ gücü göstəriciləri əhəmiyyətli dərəcədə artmışdır. Ürək-damar sisteminin adaptasiyası təkmilləşmiş, arterial qan təzyiqi və ağciyərlərin həyat tutumu yüksəlmişdir, digər funksional göstəricilər isə sabit qalmışdır. Tədqiqatın elmi yeniliyi ondan ibarətdir ki, məktəb yaşlı şagirdlərin antropometrik və funksional göstəricilərinin sinif artımı ilə dəyişmə dinamikası kompleks şəkildə qiymətləndirilmiş, fiziki təlimlərin orqanizmə təsiri və məktəb idmanı proqramlarının effektivliyi elmi əsaslarla təsdiqlənmişdir.

Vol. 8(4)
Azerbaijan Sports Academy (AZ)
Good health and well-being, Quality education
Physical Education and Training Studies
AI Navigator

Ask Laika to Summarize, Analyze, and Connect papers live on the map.

Summarize Papers & Methodologies

Extract key findings, datasets, and comparative methods across publications.

Benchmark Rankings & Visual Analytics

Rank top research institutions, authors, funders, topics, and journals by Field-Weighted Citation Impact (FWCI) and paper volume with instant charts.

Connect Distant Disciplines

Bridge topological clusters on the map to find hidden collaborative intersections.

Laika access coming soon