MƏKTƏBLILƏRDƏ FIZIKI TƏLIMLƏRIN ANTROPOMETRIK VƏ FUNKSIONAL GÖSTƏRICILƏRƏ TƏSIRININ TƏDQIQI
Bu tədqiqatın məqsədi məktəblilər (7, 8 və 9 -cu sinif şagirdləri) arasında fiziki təlimlərin antropometrik və funksional göstəricilərə təsirini qiymətləndirməkdir. Tədqiqat işində antropometrik göstəricilər (boy və bədən kütləsi), funksional parametrlər (ürək-damar və tənəffüs sistemi göstəriciləri, tənəffüs sayı, qanda oksigenlə doymanın səviyyəsi və ağciyərlərin həyat tutumu) və əzələ gücü (dinamometriya üsulu ilə) qiymətləndirilmişdir. Ölçmələr şagirdlərin 7-ci sinifdən 8-ci sinfə və daha sonra 9-cu sinfə keçidi zamanı təkrar aparılmışdır. Nəticələr göstərmişdir ki, təhsil pilləsi (sinif səviyyəsi) yüksəldikcə boy və bədən kütləsi, həmçinin əzələ gücü göstəriciləri əhəmiyyətli dərəcədə artmışdır. Ürək-damar sisteminin adaptasiyası təkmilləşmiş, arterial qan təzyiqi və ağciyərlərin həyat tutumu yüksəlmişdir, digər funksional göstəricilər isə sabit qalmışdır. Tədqiqatın elmi yeniliyi ondan ibarətdir ki, məktəb yaşlı şagirdlərin antropometrik və funksional göstəricilərinin sinif artımı ilə dəyişmə dinamikası kompleks şəkildə qiymətləndirilmiş, fiziki təlimlərin orqanizmə təsiri və məktəb idmanı proqramlarının effektivliyi elmi əsaslarla təsdiqlənmişdir.
Authors
- Q.D. Yusifov
- Türkanə Həsənova
- Nahidə Əliyeva
- Ülviyyə Dadaşova
Institutions
- Azerbaijan Sports Academy (AZ)
Publication Details
- Published
- 2026-11-12
- DOI
- https://doi.org/10.28942/snsa.v8i4y2026.861
- Primary Topic
- Physical Education and Training Studies
- Type
- article
- Field-Weighted Citation Impact
- 0.00