TƏLƏBƏ FUTBOLÇULARDA FİZİKİ YÜKÜN KARDİORESİRATOR SİSTEMİN FUNKSİONAL VƏZİYYƏTİNƏ VƏ ADAPTİV MEXANİZMLƏRİNƏ TƏSİRİ

Məqalə futbolla məşğul olan və məşğul olmayan tələbələrdə fiziki yükün kardiorespirator sistemin funksional vəziyyətinə və bu sistemlərin məşq yüklərinə adaptasiyasına təsirinin öyrənilməsinə həsr olunmuşdur. Bu məqsədlə hər iki qrupda fiziki məşqdən əvvəl və sonra (Harvard pillə testi) aşağıdakı göstəricilər tədqiq edilmişdir: ürək döyüntü tezliyi (ÜDT), arterial qan təzyiqi (AQT), sistolik qan təzyiqi (SQT), diastolik qan təzyiqi (DQT), nəbz təzyiqi (NT), ağciyərlərin həyati tutumu (AHT), Harvard pillə testi indeksi (HPTİ), qan dövranının effektivlik əmsalı, dözümlülük əmsalı, elektrokardioqramma (EKQ) və Kredo əmsalı. Əldə olunan nəticələr göstərir ki, futbolla məşğul olan tələbələrdə ürək-damar və tənəffüs sistemlərinin fəaliyyətində və effektivliyində müsbət adaptiv dəyişikliklər müşahidə olunur. Futbolçularda fiziki yüklərə cavab olaraq kardiorespirator sistemdə baş verən fizioloji dəyişikliklər uzunmüddətli adaptasiyaya xasdır. Bundan əlavə, məşqdən sonra futbolla məşğul olan və məşğul olmayan tələbələr arasında tədqiq olunan göstəricilər üzrə əhəmiyyətli fərqlər aşkar edilmişdir. Bu isə göstərir ki, futbolçuların kardiorespirator sistemi qeyri-idmançılarla müqayisədə daha səmərəli fəaliyyət göstərir. Kardiorespirator göstəricilərdə müşahidə olunan dəyişikliklər orqanizmin fiziki yükə adaptasiyasının nəticəsi kimi qiymətləndirilə bilər.

Authors

Institutions

Publication Details

Published
2026-11-12
DOI
https://doi.org/10.28942/snsa.v8i4y2026.859
Primary Topic
Cardiovascular and exercise physiology
Type
article
Field-Weighted Citation Impact
0.00
Controls
|||
ALL TIME
JAN
FEB
MAR
APR
MAY
JUN
JUL
AUG
SEP
OCT
NOV
article

TƏLƏBƏ FUTBOLÇULARDA FİZİKİ YÜKÜN KARDİORESİRATOR SİSTEMİN FUNKSİONAL VƏZİYYƏTİNƏ VƏ ADAPTİV MEXANİZMLƏRİNƏ TƏSİRİ

N.A. Musayeva, V.A. Adıgözəlova, Adil Hilalov
Cardiovascular and exercise physiology
article

TƏLƏBƏ FUTBOLÇULARDA FİZİKİ YÜKÜN KARDİORESİRATOR SİSTEMİN FUNKSİONAL VƏZİYYƏTİNƏ VƏ ADAPTİV MEXANİZMLƏRİNƏ TƏSİRİ

N.A. Musayeva, V.A. Adıgözəlova, Adil Hilalov
article en

Abstract

Məqalə futbolla məşğul olan və məşğul olmayan tələbələrdə fiziki yükün kardiorespirator sistemin funksional vəziyyətinə və bu sistemlərin məşq yüklərinə adaptasiyasına təsirinin öyrənilməsinə həsr olunmuşdur. Bu məqsədlə hər iki qrupda fiziki məşqdən əvvəl və sonra (Harvard pillə testi) aşağıdakı göstəricilər tədqiq edilmişdir: ürək döyüntü tezliyi (ÜDT), arterial qan təzyiqi (AQT), sistolik qan təzyiqi (SQT), diastolik qan təzyiqi (DQT), nəbz təzyiqi (NT), ağciyərlərin həyati tutumu (AHT), Harvard pillə testi indeksi (HPTİ), qan dövranının effektivlik əmsalı, dözümlülük əmsalı, elektrokardioqramma (EKQ) və Kredo əmsalı. Əldə olunan nəticələr göstərir ki, futbolla məşğul olan tələbələrdə ürək-damar və tənəffüs sistemlərinin fəaliyyətində və effektivliyində müsbət adaptiv dəyişikliklər müşahidə olunur. Futbolçularda fiziki yüklərə cavab olaraq kardiorespirator sistemdə baş verən fizioloji dəyişikliklər uzunmüddətli adaptasiyaya xasdır. Bundan əlavə, məşqdən sonra futbolla məşğul olan və məşğul olmayan tələbələr arasında tədqiq olunan göstəricilər üzrə əhəmiyyətli fərqlər aşkar edilmişdir. Bu isə göstərir ki, futbolçuların kardiorespirator sistemi qeyri-idmançılarla müqayisədə daha səmərəli fəaliyyət göstərir. Kardiorespirator göstəricilərdə müşahidə olunan dəyişikliklər orqanizmin fiziki yükə adaptasiyasının nəticəsi kimi qiymətləndirilə bilər.

Vol. 8(4)
Azerbaijan Sports Academy (AZ)
Good health and well-being
Cardiovascular and exercise physiology
AI Navigator

Ask Laika to Summarize, Analyze, and Connect papers live on the map.

Summarize Papers & Methodologies

Extract key findings, datasets, and comparative methods across publications.

Benchmark Rankings & Visual Analytics

Rank top research institutions, authors, funders, topics, and journals by Field-Weighted Citation Impact (FWCI) and paper volume with instant charts.

Connect Distant Disciplines

Bridge topological clusters on the map to find hidden collaborative intersections.

Laika access coming soon