O‘ZBEK XALQ QO‘SHIQLARINING JANR XUSUSIYATLARI VA IJRO AN’ANALARINI O‘RGANISH MASALALARI

Maqolada o‘zbek xalq qo‘shiqlarining janr xususiyatlari va ijro an’analarini o‘rganishga doir nazariy hamda metodik masalalar yoritiladi. Tadqiqotning maqsadi janrni aniqlashda qo‘shiqning vazifasi, ijro vaziyati, poetik-musiqiy tuzilishi va ijrochilar munosabatini birgalikda tekshirish imkonini beradigan tahlil tartibini ishlab chiqishdan iborat. Musiqashunoslik adabiyotlarini qiyosiy o‘qish, tushunchalarni aniqlashtirish va metodik modellashtirish usullari qo‘llanadi. Alla, yor-yor, mehnat qo‘shiqlari, lapar, yalla hamda ashula materialiga murojaat qilishning mezonlari ko‘rsatiladi. Og‘zaki variant, mahalliy ijro, sahna talqini va qayta ishlangan namunaning manba maqomini qayd etish masalasi muhokama qilinadi. Janrlarni qiyoslash jadvali, ijroni hujjatlashtirish matritsasi va variantlarni bosqichma-bosqich tahlil qilish topshiriqlari taklif etiladi. Ish nazariy-metodik xususiyatga ega; unda ekspeditsiya natijalari yoki tajribada o‘lchangan samaradorlik ko‘rsatkichlari taqdim etilmaydi. Taklif etilgan tartibning amaliy qiymati janriy xulosani tekshiriladigan dalillar bilan asoslash va ijrochining o‘z izohlarini tadqiqotga kiritish imkoniyatida namoyon bo‘ladi.