ULUSLARARASI İLİŞKİLERİN “TEHLİKELİ İKİLİLERİ”: SÜREGELEN REKABETLER YAKLAŞIMININ KAVRAMSAL VE ANALİTİK ÇERÇEVESİ

Bu çalışma, Uluslararası İlişkiler literatüründe geliştirilen süregelen rekabetler (enduring rivalries) yaklaşımını kavramsal, teorik ve metodolojik boyutlarıyla incelemektedir. Nitel ve analitik bir literatür değerlendirmesine dayanan çalışma, süregelen rekabetler literatürünün devletlerarası çatışmaların hangi koşullar altında kısa süreli krizlerden uzun erimli rekabet ilişkilerine dönüştüğünü nasıl açıkladığı sorusundan hareketle, bu rekabetleri diğer çatışma türlerinden ayıran ölçütleri incelemekte; literatürde geliştirilen başlıca operasyonel tanımları, analitik modelleri ve evrimsel örüntüleri karşılaştırmalı olarak ele almaktadır. Süregelen rekabetler perspektifi, devletlerarası çatışmaları tekil savaşlar ya da geçici krizler olarak değil zaman içinde tekrar eden, öğrenme süreçleri içeren ve belirli davranışsal örüntüler üreten uzun erimli ilişkiler olarak ele almaktadır. Bu yaklaşım, savaş ile barış arasındaki ilişkiyi keskin bir ikilik yerine, rekabet süreçlerinin farklı aşamaları olarak değerlendirmeye imkân tanımaktadır. Bu çerçevede, zamansal süreklilik, çatışma yoğunluğu, karşılıklılık, mekânsal ve zamansal sabitlik gibi unsurlar süregelen rekabetlerin ayırt edici özellikleri olarak tartışılmaktadır. Bu yönüyle makale, süregelen rekabetler perspektifinin savaş ve barış çalışmalarında yalnızca tamamlayıcı bir kavram değil, devletlerarası çatışmaların uzun dönemli ve ilişkisel niteliğini açıklamaya imkân veren özgün bir analitik çerçeve sunduğunu ileri sürmektedir.