FEMİNİST DÜŞÜNCEDE FARKLI BİR PERSPEKTİF: SİBERFEMİNİZM

Günümüzde toplumsal cinsiyet tartışmaları, internet ve dijital teknolojilerin gelişmesiyle birlikte yeni bir boyut kazanmıştır. Bu çalışma, siberfeminizmi feminist düşünce içerisinde gelişen farklı bir perspektif olarak ele almakta ve teknoloji ile toplumsal cinsiyet arasındaki ilişkiyi siberfeminist yaklaşım çerçevesinde incelemektedir. Bu doğrultuda öncelikle feminist düşüncenin tarihsel gelişimi ile liberal, Marksist, radikal ve sosyalist feminist yaklaşımlar ele alınmakta, ardından toplumsal cinsiyet kavramına kısaca değinilmektedir. Çalışmanın devamında siberfeminizmin ortaya çıkışı, kurucu metinleri ve tarihsel gelişimi incelenmektedir. Donna Haraway’in siborg yaklaşımı ile Sadie Plant’ın kadınlar, makineler ve teknoloji arasında kurduğu ilişki siberfeminist düşüncenin kuramsal gelişimi açısından değerlendirilmektedir. VNS Matrix ve Old Boys Network (OBN) örnekleri üzerinden siberfeminizmin yalnızca kuramsal bir yaklaşım olmadığı, sanat, örgütlenme ve aktivizm gibi pratiklere de yansıdığı gösterilmektedir. Çalışma, kuramsal ve betimleyici bir literatür incelemesine dayanmaktadır. Literatürde öne çıkan tartışmalar doğrultusunda siberfeminizmin temel savları teknoloji, beden ve kimlik eksenlerinde ele alınmakta ve yaklaşımın özgürleştirici potansiyeline ilişkin görüşler ile siberfeminizme yöneltilen eleştiriler birlikte değerlendirilmektedir. Sonuç olarak, erken dönem siberfeminist teknoloji iyimserliğinin çeşitli sınırlılıklar taşıdığı, ancak siberfeminizmin teknoloji ile toplumsal cinsiyet arasındaki ilişkiyi feminist düşüncenin önemli tartışma alanlarından biri hâline getirmesi bakımından güncelliğini koruduğu ortaya konulmaktadır.