O‘ZBEK MUMTOZ ADABIYOTIDA TABIAT HODISALARINING RAMZIY-SEMANTIK TALQINLARI

Ushbu maqolada o‘zbek mumtoz adabiyoti, xususan, turkiy va forsiy she’riyatda tabiat hodisalarining ramziy-semantik, psixologik hamda irfoni-tasavvufiy talqinlari tadqiq etilgan. Ahmad Yassaviydan tortib, Sakkokiy, Lutfiy, Alisher Navoiy, Zahiriddin Muhammad Bobur, Fuzuliy, Mashrab, Nodira va Ogahiy kabi o‘nlab yirik mutafakkirlar ijodida sabo, tun, tong, yomg‘ir, bulut va xazon kabi tabiat unsurlari shunchaki peyzaj (manzara) vositasi emas, balki inson ruhiyatining ko‘zgusi hamda ilohiy haqiqat o‘rtasidagi bog‘lovchi ko‘prik ekanligi ilmiy dalillangan. Maqolada mumtoz poetikadagi tabiat timsollarining vahdati vujud (borliqning yagonaligi) falsafasiga asoslangan uch yirik semantik qatlami – fizik-estetik, psixologik-lirik va falsafiy-tasavvufiy darajalari yaxlit tizimda tahlil qilinadi.