O'QUVCHILARNI MILLIY MA'NAVIY TARBIYALASHDA UMUMIY PEDAGOGIKANING AHAMIYATI

Mazkur maqolada o'quvchilarni milliy ma'naviy tarbiyalash jarayonida umumiy pedagogikaning tutgan o'rni, uning nazariy va amaliy ahamiyati hamda yosh avlodning ma'naviy-axloqiy kamolotini ta'minlashdagi imkoniyatlari keng yoritilgan. Bugungi globallashuv, axborot texnologiyalari va ijtimoiy munosabatlar jadal rivojlanayotgan sharoitda o'quvchilarda milliy o'zlikni anglash, tarixiy xotiraga hurmat, Vatanga sadoqat, insonparvarlik, halollik, adolatparvarlik, mehr-oqibat va mas'uliyat kabi fazilatlarni shakllantirish muhim pedagogik vazifalardan biri hisoblanadi. Shu nuqtayi nazardan, maqolada umumiy pedagogikaning ta'lim va tarbiya jarayonlarini tashkil etishdagi asosiy vazifalari, pedagogik tamoyillarning milliy ma'naviy tarbiya bilan o'zaro bog'liqligi hamda o'quvchi shaxsini har tomonlama rivojlantirishdagi ahamiyati tahlil qilinadi.Maqolada milliy ma'naviyat tushunchasining mazmuni, milliy qadriyatlarning yosh avlod tarbiyasidagi o'rni va ularni ta'lim jarayoniga samarali tatbiq etish masalalariga alohida e'tibor qaratilgan. O'zbek xalqining ko'p asrlik tarixi, boy madaniy merosi, urf-odatlari, an'analari, xalq og'zaki ijodi hamda buyuk mutafakkirlarimizning ma'naviy-ma'rifiy qarashlaridan foydalanishning tarbiyaviy imkoniyatlari ochib berilgan. Shuningdek, Abu Nasr Forobiy, Abu Ali ibn Sino, Abu Rayhon Beruniy, Alisher Navoiy va boshqa allomalarning ilm, axloq, komil inson, adolat va insonparvarlik haqidagi qarashlarini o'quvchilar ongiga singdirish orqali ularda ijobiy ma'naviy sifatlarni rivojlantirish mumkinligi asoslab berilgan. Tadqiqot mavzusi doirasida milliy ma'naviy tarbiyani amalga oshirishda suhbat, munozara, namuna ko'rsatish, muammoli vaziyatlarni tahlil qilish, loyiha asosida o'qitish, badiiy adabiyotlardan foydalanish va interfaol pedagogik metodlarning ahamiyati yoritilgan. Mazkur metodlar o'quvchilarning mustaqil fikrlashini rivojlantirish, axloqiy muammolarga ongli munosabat bildirish, milliy qadriyatlarni anglash va ularni kundalik hayotda qo'llash ko'nikmalarini shakllantirishga xizmat qiladi. Shu bilan birga, o'qituvchining shaxsiy namunasi, kasbiy mahorati, pedagogik madaniyati va o'quvchilar bilan samarali muloqot o'rnata olishi tarbiyaviy jarayonning natijadorligini belgilovchi muhim omillar sifatida ko'rib chiqiladi.Maqolada oila, ta'lim muassasasi va mahalla hamkorligining o'quvchilar ma'naviy dunyoqarashini shakllantirishdagi ahamiyati ham tahlil etilgan. Chunki milliy qadriyatlarni o'quvchilarga singdirish uzluksiz, tizimli va hamkorlikka asoslangan jarayon bo'lib, bunda ota-onalar, pedagoglar hamda jamoatchilikning birgalikdagi faoliyati alohida o'rin egallaydi. Shuningdek, zamonaviy axborot muhitida yoshlarning media savodxonligini rivojlantirish, axborotlarni tanqidiy tahlil qilishga o'rgatish va milliy qadriyatlarni umuminsoniy tamoyillar bilan uyg'unlashtirish zarurati asoslanadi.Maqolaning asosiy maqsadi o'quvchilarni milliy ma'naviy tarbiyalashda umumiy pedagogikaning nazariy asoslari va amaliy imkoniyatlarini ochib berish, tarbiyaviy jarayonni samarali tashkil etish usullarini tahlil qilish hamda yosh avlodning ma'naviy kamolotini rivojlantirishga doir pedagogik yondashuvlarni yoritishdan iborat. Maqolada ilgari surilgan fikrlar milliy tarbiya mazmunini boyitish, ta'lim jarayonining tarbiyaviy imkoniyatlaridan samarali foydalanish va o'quvchilarda milliy hamda umuminsoniy qadriyatlarga hurmatni shakllantirishga xizmat qiladi.