Bir Ölçek Geliştirme Çalışması: Lise Eğitimi Temelli Manevi Yönelim Değerlendirme Ölçeği

Bu araştırmanın temel amacı lise eğitimi temelli manevi yönelimleri (ahlak, değer, kültür ve inanç) genç yetişkinlerin geriye dönük algıları üzerinden değerlendirmek amacıyla geçerli ve güvenilir bir ölçme aracı geliştirmektir. Mevcut araştırma, ölçek geliştirme metodolojisinin gereği olarak iki farklı çalışma grubu üzerinden yürütülmüştür. Taslak formun yapı geçerliğini belirlemek amacıyla birinci çalışma grubundan elde edilen veriyle Açımlayıcı Faktör Analizi (AFA) yapılmıştır. AFA sonucunda yapısal olarak uygun olmayan 4 madde elenerek; şahsiyet inşasını ontolojik, kültürel, aksiyolojik ve pratik boyutlarıyla bütüncül olarak ele alan, kuramsal temelleri Nurettin Topçu’nun şahsiyet felsefesine dayanan 21 maddelik ve dört faktörlü (ahlak, değer, kültür ve inanç) bir yapı elde edilmiştir. Elde edilen bu yapının doğrulanması amacıyla farklı bir çalışma grubuyla Doğrulayıcı Faktör Analizi (DFA) gerçekleştirilmiştir. DFA sonucunda modelin kabul edilebilir uyum indekslerine sahip olduğu saptanmıştır. Ölçeğin güvenirlik katsayıları Cronbach’s Alpha için .91, McDonald’s Omega için ise .93 olarak hesaplanmıştır. Psikometrik bulgular, geliştirilen ölçeğin lise eğitimi temelli değer odaklı ve manevi yönelim örüntülerini geriye dönük olarak değerlendirmede geçerli ve güvenilir bir araç olduğunu kanıtlamaktadır. Geliştirilen ölçeğin; eğitim felsefesi, değerler eğitimi ve eğitim sosyolojisi alanındaki araştırmalara katkı sağlayacağı düşünülmektedir.