Kişilik bozuklukluğu özellikleri ve duygusal tepkisellik: Dürtüselliğin aracı rolü

Kişilik bozukluğu özellikleri, bireylerde farklı düzeylerde görülebilen ve doğrudan klinik tanıyı ifade etmeyen kişilik özellikleridir. Kesitsel ve ilişkisel desende yürütülen bu çalışmada kişilik bozukluğu özellikleri ile duygusal tepkisellik arasındaki ilişkide dürtüselliğin aracı rolünün incelenmesi hedeflenmiştir. Çalışma örneklemini yaşları 18-51 arasında değişen (23.66 ± 6.40) 175’i kadın (%56.3) ve 136’sı erkek (%43.7) olmak üzere toplam 311 kişi oluşturmuştur. Veri toplamada Coolidge Eksen II Envanteri Plus Türkçe Kısa Formu, Perth Duygusal Tepkisellik Ölçeği-Kısa Formu ve Barratt Dürtüsellik Ölçeği Kısa Formu kullanılmıştır. Cinsiyet farklılıkları bağımsız örneklemler t-testi ile, değişkenler arasındaki ilişkiler Pearson korelasyon analiziyle incelenmiş ve cinsiyet kontrol edilerek altı aracılık analizi yapılmıştır. Aracılık analizlerinde, pozitif duygusal tepkisellik ile A, B ve C kümesi kişilik bozukluğu özellikleri arasındaki ilişkilerde dürtüselliğin dolaylı etkileri negatif (B = −.1673 ile −.0644), negatif duygusal tepkisellik için ise pozitif yönde (B = .0865 ile .1904) ve istatistiksel olarak anlamlı bulunmuştur. B kümesine ilişkin dolaylı etkiler, pozitif (%95 bootstrap GA [−.2891, −.0554]) ve negatif duygusal tepkisellik (%95 bootstrap GA [.1063, .2891]) için belirlenmiştir. Dolaylı etkiler tüm modellerde anlamlı bulunurken, pozitif duygusal tepkisellik ile B kümesi arasındaki model dışında doğrudan etkiler de anlamlılığını korumuştur. Bulgular, kişilik bozukluğu özellikleri ile duygusal tepkisellik arasındaki ilişkide dürtüselliğin rolünün anlaşılmasının önemini göstermektedir.