Korece ve Türkçe Geçişlilik Üzerine Karşılaştırmalı Bir Çalışma

Bu çalışmanın amacı, Korece ve Türkçede geçişlilik, geçişsizlik ve hem geçişli hem de geçişsiz kullanılabilen fiilleri karşılaştırmalı olarak incelemektir. Geçişlilik, fiillerin söz dizimsel, biçimbilimsel ve anlamsal özellikleriyle doğrudan ilişkili olması bakımından dilbilim araştırmalarının önemli konularından biridir. Korece’de bazı fiillerin bağlama bağlı olarak geçişli veya geçişsiz kullanılabildiği, bazı fiillerin ise her iki kullanım özelliğini de taşıdığı görülmektedir. Türkçede de benzer biçimde, bağlama ve cümle yapısına bağlı olarak hem geçişli hem de geçişsiz kullanılabilen fiiller bulunmaktadır. Çalışmada, Korece ve Türkçedeki geçişlilik olgusu karşılaştırmalı bir yaklaşımla ele alınmış; özellikle hem geçişli hem de geçişsiz olarak kullanılabilen fiiller üzerinde durulmuştur. Araştırmanın sınıflandırma ölçütü olarak Won Gwang-yeon (2014) tarafından geliştirilen sekiz kategorili sınıflandırma esas alınmış ve bu kategoriler kapsamında belirlenen fiillerin kullanım örnekleri söz dizimsel, biçimbilimsel ve anlamsal açılardan incelenmiştir. İnceleme sonucunda, Korece ve Türkçede her iki kullanım özelliğini taşıyan fiillerin ilgili kategoriler bakımından farklılıklar gösterdiği belirlenmiştir. Bu farklılıkların ortaya konulması, iki dilde geçişlilik olgusunun işleyişini ve fiillerin cümle içindeki kullanım özelliklerini karşılaştırmalı olarak değerlendirmeye katkı sağlamaktadır. Sonuç olarak çalışma, geçişliliğin Korece ve Türkçede yalnızca fiilin sözlüksel özellikleriyle açıklanamayacağını; bağlam, söz dizimi, biçimbilim ve anlam arasındaki etkileşim çerçevesinde ele alınması gereken çok boyutlu bir olgu olduğunu ortaya koymaktadır.

Authors

Institutions

Publication Details

Journal
Şarkiyat Mecmuası / Journal of Oriental Studies
Published
2026-11-01
DOI
https://doi.org/10.26650/jos.1950853
Primary Topic
Syntax, Semantics, Linguistic Variation
Type
article
Field-Weighted Citation Impact
0.00
Controls
|||
ALL TIME
JAN
FEB
MAR
APR
MAY
JUN
JUL
AUG
SEP
OCT
article

Korece ve Türkçe Geçişlilik Üzerine Karşılaştırmalı Bir Çalışma

Şehriban Karacan
Şarkiyat Mecmuası / Journal of Oriental Studies
Syntax, Semantics, Linguistic Variation
article

Korece ve Türkçe Geçişlilik Üzerine Karşılaştırmalı Bir Çalışma

Şehriban Karacan
article en

Abstract

Bu çalışmanın amacı, Korece ve Türkçede geçişlilik, geçişsizlik ve hem geçişli hem de geçişsiz kullanılabilen fiilleri karşılaştırmalı olarak incelemektir. Geçişlilik, fiillerin söz dizimsel, biçimbilimsel ve anlamsal özellikleriyle doğrudan ilişkili olması bakımından dilbilim araştırmalarının önemli konularından biridir. Korece’de bazı fiillerin bağlama bağlı olarak geçişli veya geçişsiz kullanılabildiği, bazı fiillerin ise her iki kullanım özelliğini de taşıdığı görülmektedir. Türkçede de benzer biçimde, bağlama ve cümle yapısına bağlı olarak hem geçişli hem de geçişsiz kullanılabilen fiiller bulunmaktadır. Çalışmada, Korece ve Türkçedeki geçişlilik olgusu karşılaştırmalı bir yaklaşımla ele alınmış; özellikle hem geçişli hem de geçişsiz olarak kullanılabilen fiiller üzerinde durulmuştur. Araştırmanın sınıflandırma ölçütü olarak Won Gwang-yeon (2014) tarafından geliştirilen sekiz kategorili sınıflandırma esas alınmış ve bu kategoriler kapsamında belirlenen fiillerin kullanım örnekleri söz dizimsel, biçimbilimsel ve anlamsal açılardan incelenmiştir. İnceleme sonucunda, Korece ve Türkçede her iki kullanım özelliğini taşıyan fiillerin ilgili kategoriler bakımından farklılıklar gösterdiği belirlenmiştir. Bu farklılıkların ortaya konulması, iki dilde geçişlilik olgusunun işleyişini ve fiillerin cümle içindeki kullanım özelliklerini karşılaştırmalı olarak değerlendirmeye katkı sağlamaktadır. Sonuç olarak çalışma, geçişliliğin Korece ve Türkçede yalnızca fiilin sözlüksel özellikleriyle açıklanamayacağını; bağlam, söz dizimi, biçimbilim ve anlam arasındaki etkileşim çerçevesinde ele alınması gereken çok boyutlu bir olgu olduğunu ortaya koymaktadır.

Şarkiyat Mecmuası / Journal of Oriental StudiesVol. 0(49)
Istanbul Medeniyet University (TR)
Openalex Percentile: Top 3%
Syntax, Semantics, Linguistic Variation
AI Navigator

Ask Laika to Summarize, Analyze, and Connect papers live on the map.

Summarize Papers & Methodologies

Extract key findings, datasets, and comparative methods across publications.

Benchmark Rankings & Visual Analytics

Rank top research institutions, authors, funders, topics, and journals by Field-Weighted Citation Impact (FWCI) and paper volume with instant charts.

Connect Distant Disciplines

Bridge topological clusters on the map to find hidden collaborative intersections.

Laika access coming soon