Assessment of radon concentrations in educational institutions in areas where radon levels in a significant number of buildings may exceed the reference level: results from commercial measurements

kluczowe• Podwyższone stężenia radonu w placówkach mogą stanowić zagrożenie dla zdrowia.• Istnieje potrzeba implementacji strategii redukcji narażenia i działań remediacyjnych.• Wskazane jest rozszerzenie monitoringu i aktualizacja obszarów podwyższonych stężeń radonu. Highlights• Elevated radon levels in facilities may pose a health risk.• Implementation of exposure reduction strategies and remedial measures is needed.• Expansion of monitoring and update of high-radon areas is recommended. StreszczenieWstęp: Celem pracy była analiza stężeń radonu w powietrzu w placówkach oświatowo-wychowawczych na obszarach Polski objętych obowiązkiem jego monitorowania w odniesieniu do poziomu odniesienia 300 Bq/m³, przyjętego dla celów optymalizacji ochrony radiologicznej.Materiał i metody: Podstawę opracowania stanowiły wyniki komercyjnych pomiarów stężenia radonu realizowanych przez Instytut Medycyny Pracy w Łodzi im.prof.dr med.Jerzego Nofera w latach 2022-2025.Badania prowadzono w 9 województwach, obejmując placówki, tj.szkoły podstawowe, ponadpodstawowe, zespoły szkół, żłobki oraz przedszkola.Pomiary wykonywano w sezonie grzewczym (październik-marzec). Zastosowano detektory śladowe umieszczane w kasetach dozymetrycznych, przekazywane placówkom wraz z instrukcją.Po zakończeniu ekspozycji detektory poddawano obróbce chemicznej, a następnie analizie gęstości śladów z wykorzystaniem systemu analizy obrazu, zgodnie z akredytowaną procedurą badawczą.Wyniki: Największą liczbę pomiarów przeprowadzono w szkołach podstawowych i średnich.Przekroczenia poziomu 300 Bq/m³ najczęściej odnotowywano w przedszkolach oraz szkołach podstawowych.W pozostałych typach placówek występowały one rzadziej, jednak miały charakter lokalny i zróżnicowany regionalnie.Wnioski: Uzyskane wyniki wskazują na potrzebę systematycznego monitorowania stężeń radonu w placówkach oświatowo-wychowawczych. W >20% pomieszczeń objętych pomiarami odnotowano przekroczenie poziomu odniesienia, a w niektórych z nich stężenia były >1000 Bq/m³ (tzw.poziom interwencyjny), co świadczy o pilnej potrzebie opracowania strategii działania oraz wdrażania działań naprawczych.Med Pr Work Health Saf.