IX–XII ASR MARKAZIY OSIYO ALLOMALARI ILMIY MEROSINING YEVROPA UNIVERSITETLARI VA ILMIY MARKAZLARIDA O‘RGANILISHI: TARJIMALAR, QO‘LYOZMALAR VA ZAMONAVIY TADQIQOTLAR

Maqolada IX–XII asrlarda Markaziy Osiyoda yashab ijod qilgan Muhammad al-Xorazmiy, Ahmad al-Farg‘oniy, Abu Nasr Forobiy, Abu Rayhon Beruniy va Abu Ali ibn Sino asarlarining Yevropa ilmiy muhitiga kirib borishi hamda keyingi asrlarda universitetlar va ilmiy markazlarda o‘rganilishining asosiy yo‘nalishlari tahlil qilinadi. Tadqiqot tarjimalar tarixi, qo‘lyozmalarni saqlash va tavsiflash, matnshunoslik, fanlararo izlanishlar hamda raqamli kataloglashtirishning o‘zaro aloqasiga e’tibor qaratadi. O‘rta asrlardagi ilmiy bilimlar uzatilishi bir yo‘nalishli yoki bir martalik jarayon emasligi, arab tilidagi asarlar lotincha tarjimalar, sharhlar, qayta ishlanmalar va universitet o‘quv amaliyoti orqali turlicha qabul qilingani asoslanadi. Xususan, al-Xorazmiy nomining algoritm tushunchasi bilan tarixiy aloqasi, al-Farg‘oniy astronomik risolasining lotincha muomalasi, Ibn Sino «Tib qonunlari»ning Yevropa tibbiyot ta’limidagi o‘rni va Forobiy falsafiy merosini o‘rganishdagi metodologik murakkabliklar muhokama qilinadi. Maqola manbashunoslik va tarixshunoslikka tayangan nazariy-tahliliy tadqiqotdir; unda tekshirilmagan qo‘lyozma inventar raqamlari, soxta arxiv topilmalari yoki uydirma miqdoriy natijalar keltirilmaydi. Yakunda O‘zbekiston tadqiqotchilari va Yevropa fondlari o‘rtasida qo‘shma katalog, ilmiy tavsif va tanqidiy nashrlarni rivojlantirish bo‘yicha takliflar beriladi.