ESG Boyutlarının Şirket Performansına Etkisi: Makroekonomik Risk Ortamının Rolü Borsa İstanbul İmalat Sanayii Üzerine Bir Araştırma

Bu çalışmanın amacı, çevresel, sosyal ve yönetişim (ESG) performansının ve bu performansı oluşturan boyutların şirket performansı üzerindeki etkisini, makroekonomik risk ortamı dikkate alınarak incelemektir. Çalışmada Borsa İstanbul Sınai Endeksi'nde (XUSIN) yer alan 10 imalat şirketinin 2013-2023 dönemini kapsayan dengesiz panel veri seti kullanılmıştır. Performans ölçütü olarak varlıkların kârlılık oranı (ROA) ve Tobin's Q oranı seçilmiş; genel ESG skoru ile çevresel (E), sosyal (S) ve yönetişim (G) boyutları ayrı modellerde bağımsız değişken olarak kullanılmıştır. Firmaya özgü kontrol değişkenlerinin yanı sıra reel efektif döviz kuru, ekonomik büyüme ve enflasyondan oluşan bir makroekonomik kontrol bloğu modellere dâhil edilmiştir. Modeller, değişen varyans, otokorelasyon ve birimler arası korelasyona karşı dirençli Driscoll-Kraay [1] standart hatalarıyla tahmin edilmiştir. Bulgulara göre ESG ve boyutlarının ROA üzerinde istatistiki olarak anlamlı bir etkisi bulunmamaktadır. Tobin's Q üzerinde ise genel ESG skoru %90 güven düzeyinde anlamlı ve negatif etki göstermekte; bu etkinin tamamı sosyal ve yönetişim boyutlarından kaynaklanmakta, çevresel boyut anlamsız kalmaktadır. Ayrıca muhasebe temelli performansı firmaya özgü finansal değişkenlerin, piyasa temelli performansı ise makroekonomik göstergelerin yönlendirdiği saptanmıştır. Bulgular, genel ESG skorunun boyutlar arası heterojenliği perdelediğine ve sürdürülebilirlik performansının piyasa değerlemesindeki karşılığının makroekonomik koşullara bağlı olduğuna işaret etmektedir.