Müfredatı Bilişle Hizalamak: Türk Matematik Öğretim Programlarındaki Problem Çözme Yapılarının Nöropedagojik Hizalama Çerçevesiyle Karşılaştırmalı Analizi (2018–2024)

Matematik öğretim programı reformları giderek artan biçimde bilişsel süreç odaklı bir anlayışa yönelmektedir. Bununla birlikte, program yapılarının öğrencilerin matematiksel problem çözme sürecinde devreye giren nörobilişsel ilkelerle hizalanma düzeyini inceleyen karşılaştırmalı çalışmalar oldukça sınırlı kalmaktadır. Bu çalışma, 2018 ve 2024 Türk matematik öğretim programlarının 5. sınıf düzeyindeki problem çözme yapılarını nöropedagojik hizalama çerçevesiyle karşılaştırmalı olarak incelemeyi amaçlamaktadır. Kuram odaklı karşılaştırmalı nitel doküman analizi yöntemi benimsenmiş; bilişsel yük düzenleme, metabilişsel iskele kurma, dikkat aktivasyonu, duygusal güvenlik ve çoklu temsil gibi sekiz nöropedagojik ilkeden türetilen operasyonel göstergeler her iki program belgesine sistematik biçimde uygulanmıştır. Bulgular, 2024 programının 2018 programına kıyasla daha fazla hizalama göstergesi sergilediğini ortaya koymaktadır; en kapsamlı göstergeler metabilişsel iskele kurma boyutunda gözlemlenmiştir. Duygusal güvenlik ise her iki programda da yapısal hizalanmanın en sınırlı kaldığı alan olmuştur. Bu çalışma, doğrudan nörobilimsel nedensellik iddiası taşımamakta; mevcut alignment ve öğrenme bilimleri literatüründen hareketle program analizinde kullanılabilecek bir yorumlama merceği önermektedir. Nöropedagojik hizalama çerçevesi, program reformlarını öğrencilerin bilişsel ve metabilişsel işleyişiyle örtüşme açısından değerlendirmek için karşılaştırmalı ve uygulanabilir bir analitik araç sunmaktadır.