NERV IMPULSINING HOSIL BO'LISHI VA UZATILISHI: HARAKAT POTENSIALI, MIYELIN VA SINAPS (ADABIYOTLAR SHARHI)

Maqsad — nerv impulsining hosil bo'lishi, tarqalishi va neyronlararo uzatilishi mexanizmlarini tibbiyot talabalari uchun izchil bayon qilish. Metodlar — ochiq o'quv qo'llanmalari va xalqaro ilmiy maqolalarning tahliliy sharhi. Natijalar — neyron membranasining tinchlik potensiali taxminan −70 mV, bo'sag'a potensiali −55 mV, harakat potensialining cho'qqisi +30 mV; depolyarizatsiyani Na⁺ kanallari, repolyarizatsiyani K⁺ kanallari ta'minlaydi. Miyelinli aksonlarda impuls Ranvye bo'g'imlari orasida sakrab o'tadi; bo'g'imlar taxminan 1 µm uzunlikda bo'lib, Na⁺ kanallari zichligi ularda bo'g'imlararo qismga nisbatan juda yuqori (taxminan 1200 va 20–25 kanal/µm²). Sinapsda impuls Ca²⁺ kirishi va SNARE oqsillari ishtirokidagi pufakchalar qo'shilishi orqali uzatiladi. Xulosa — membrana potensiali, ion kanallari va sinaptik uzatilishni birga o'rganish nerv tizimi kasalliklarida o'tkazuvchanlik buzilishlarini tushunishga asos bo'ladi.