Hakikat Ötesi Çağda Tersine Sömürgecilik: Yapay Zekâ Destekli Nefretin Sosyo-Politiği

Bu çalışma, üretken yapay zekâ (AI) araçlarının küresel ölçekte yaygınlaşmasıyla birlikte dezenformasyonun teknik bir veri hatası olmaktan çıkıp; platform ekonomileri, duygulanımsal performanslar ve estetik rejimler üzerinden işleyen karmaşık bir dolaşım mekanizmasına dönüşümünü siyasal sosyoloji perspektifiyle incelemektedir. Literatürdeki teknik odaklı yaklaşımların aksine bu araştırma, yapay zekâ destekli içerik üretiminin toplumsal kökenlerine ve ekonomik motivasyonlarına odaklanmaktadır. Bu çerçevede, 2025 yılında Birleşik Krallık’taki göçmen karşıtı öfkeyi besleyen aşırı sağcı yapay zekâ üretimlerinin aslında Sri Lanka merkezli bir içerik ağı tarafından ticari amaçlarla üretildiğini ortaya koyan ‘King of Slop’ vakası mercek altına alınmaktadır. Araştırma, tekil ve bütüncül örnek olay deseniyle tasarlanmış olup X ve YouTube üzerindeki kullanıcı etkileşimlerinden oluşan 243 birimlik veri setini tematik analiz tekniğiyle çözümlemektedir. Bulgular, dezenformasyonun epistemolojik statüsünün değiştiğini; kullanıcıların içeriklerin teknik sahteliğini (AI üretimi olduğunu) bilseler dahi, bu görselleri kendi siyasal kaygılarını, beyaz mağduriyeti anlatılarını ve yerli-yabancı dikotomisini doğrulayan bir hissedilen doğruluk zemini olarak kabul ettiklerini göstermektedir. Bu süreçte tersine sömürgecilik, kullanıcıların kimin kimden kazandığını tartışırken başvurduğu söylemsel bir figür olarak ele alınmaktadır. Küresel Güney’de üretilen yapay videoların Küresel Kuzey’in kültürel korkularını ve demografik paniklerini paraya çevirdiği düzenek, bu figürün beslendiği zemini oluşturmaktadır. Sonuç olarak çalışma, yapay zekâ destekli nefretin tesadüfi bir sapmanın da ötesinde; ırksal, sınıfsal ve ekonomik dinamiklerin platform kapitalizminin algoritmik mantığıyla harmanlandığı yeni bir anlamlandırma rejimi olduğunu ileri sürmektedir.

Authors

Institutions

Publication Details

Journal
Sosyal Mucit Academic Review
Published
2026-10-28
DOI
https://doi.org/10.54733/smar.1924986
Primary Topic
Misinformation and Its Impacts
Type
article
Field-Weighted Citation Impact
0.00
Controls
|||
ALL TIME
JAN
FEB
MAR
APR
MAY
JUN
JUL
AUG
SEP
OCT
article

Hakikat Ötesi Çağda Tersine Sömürgecilik: Yapay Zekâ Destekli Nefretin Sosyo-Politiği

Canan Çetin
1 links
Sosyal Mucit Academic Review
Misinformation and Its Impacts
article

Hakikat Ötesi Çağda Tersine Sömürgecilik: Yapay Zekâ Destekli Nefretin Sosyo-Politiği

Canan Çetin
article en

Abstract

Bu çalışma, üretken yapay zekâ (AI) araçlarının küresel ölçekte yaygınlaşmasıyla birlikte dezenformasyonun teknik bir veri hatası olmaktan çıkıp; platform ekonomileri, duygulanımsal performanslar ve estetik rejimler üzerinden işleyen karmaşık bir dolaşım mekanizmasına dönüşümünü siyasal sosyoloji perspektifiyle incelemektedir. Literatürdeki teknik odaklı yaklaşımların aksine bu araştırma, yapay zekâ destekli içerik üretiminin toplumsal kökenlerine ve ekonomik motivasyonlarına odaklanmaktadır. Bu çerçevede, 2025 yılında Birleşik Krallık’taki göçmen karşıtı öfkeyi besleyen aşırı sağcı yapay zekâ üretimlerinin aslında Sri Lanka merkezli bir içerik ağı tarafından ticari amaçlarla üretildiğini ortaya koyan ‘King of Slop’ vakası mercek altına alınmaktadır. Araştırma, tekil ve bütüncül örnek olay deseniyle tasarlanmış olup X ve YouTube üzerindeki kullanıcı etkileşimlerinden oluşan 243 birimlik veri setini tematik analiz tekniğiyle çözümlemektedir. Bulgular, dezenformasyonun epistemolojik statüsünün değiştiğini; kullanıcıların içeriklerin teknik sahteliğini (AI üretimi olduğunu) bilseler dahi, bu görselleri kendi siyasal kaygılarını, beyaz mağduriyeti anlatılarını ve yerli-yabancı dikotomisini doğrulayan bir hissedilen doğruluk zemini olarak kabul ettiklerini göstermektedir. Bu süreçte tersine sömürgecilik, kullanıcıların kimin kimden kazandığını tartışırken başvurduğu söylemsel bir figür olarak ele alınmaktadır. Küresel Güney’de üretilen yapay videoların Küresel Kuzey’in kültürel korkularını ve demografik paniklerini paraya çevirdiği düzenek, bu figürün beslendiği zemini oluşturmaktadır. Sonuç olarak çalışma, yapay zekâ destekli nefretin tesadüfi bir sapmanın da ötesinde; ırksal, sınıfsal ve ekonomik dinamiklerin platform kapitalizminin algoritmik mantığıyla harmanlandığı yeni bir anlamlandırma rejimi olduğunu ileri sürmektedir.

Sosyal Mucit Academic ReviewVol. 7(5)
Eskişehir Osmangazi University (TR)
Peace, justice, and strong institutions, Reduced inequalities
Openalex Percentile: Top 6%
Misinformation and Its Impacts
AI Navigator

Ask Laika to Summarize, Analyze, and Connect papers live on the map.

Summarize Papers & Methodologies

Extract key findings, datasets, and comparative methods across publications.

Benchmark Rankings & Visual Analytics

Rank top research institutions, authors, funders, topics, and journals by Field-Weighted Citation Impact (FWCI) and paper volume with instant charts.

Connect Distant Disciplines

Bridge topological clusters on the map to find hidden collaborative intersections.

Laika access coming soon