Türkiye’de yıldırım kaynaklı orman yangını aktivitesindeki uzun dönemli değişimin zamansal eğilimi

Ülkemizdeki orman yangınlarının büyük çoğunluğu doğrudan ya da dolaylı insan faaliyetleri sonucu çıkmaktadır. Türkiye’de 1997–2024 döneminde orman yangınların yaklaşık %12’si doğal nedenlerle meydana gelmiş olsa da, bu yangınlar doğal yangın aktivitesinin anlaşılması açısından büyük önem taşımaktadır. Doğal yangınların temel tutuşturucu kaynağı yıldırımın, iklim değişikliğine bağlı olarak değişen atmosferik koşullardan etkilenmesi, yıldırım kaynaklı orman yangınlarının zamansal değişiminin araştırılmasını gerekli kılmaktadır. Bu çalışma, Türkiye’de 1997–2024 döneminde meydana gelen yıldırım kaynaklı orman yangınlarının uzun dönemli zamansal değişimini ortaya koymayı amaçlamaktadır. Bu amaçla, yıldırım kaynaklı yangın sayısı, toplam yanan alan miktarı ve ortalama yangın büyüklüğündeki eğilimler Uyarlanmış Mann–Kendall testi ve Sen’in eğim (Sen's slope) analizi kullanılarak değerlendirilmiştir. Elde edilen sonuçlar, yıldırım kaynaklı orman yangını sayısında istatistiksel olarak anlamlı bir artış olduğunu ortaya koyarken, toplam yanan alan miktarı ve ortalama yangın büyüklüğünde anlamlı bir değişim olmadığını göstermiştir. Bu bulgular, Türkiye’de yıldırım kaynaklı yangınların daha sık meydana geldiğini ancak yangınların büyüklüğünün aynı oranda artmadığını ortaya koymaktadır. Bu durum, yangınla mücadelede teknolojik gelişmeler ve müdahale kapasitesindeki artışın yangınların kontrol altına alınmasında etkili olabileceğine işaret etmektedir. Çalışmanın sonuçları, iklim değişikliği koşullarında yıldırım kaynaklı yangın aktivesindeki değişimlerin anlaşılması ve yıldırım kaynaklı yangınlara yönelik risk yönetim planlarının geliştirilmesi açısından önemli bilgiler sunmaktadır.