Osmanlı Harbiyesinin Yükselen Aktörleri: İnebolu Ayanı Altıkulaçzade Hüseyin Ağa’nın Savaş Müteahhitliği (1787-1792)

Bu makale, XVIII. yüzyılın son çeyreğinde Osmanlı taşrasında ayanların savaş müteahhitliği rolünü, İnebolu ayanı Altıkulaçzade Hüseyin Ağa'nın faaliyetleri üzerinden incelemektedir. Osmanlı-Rus ve Avusturya savaşlarının yaşandığı 1787-1792 yılları arasında Hüseyin Ağa; Kastamonu sancağından asker tahriri ve sevki ile zahire ve hayvan tedariki gerçekleştirmiş, ayrıca Sinop tersanesinde gemiler inşa ederek ordunun seferberlik ve lojistik ihtiyaçlarını karşılamada önde gelen aktörlerden biri haline gelmiştir. Osmanlı arşiv belgelerine dayanan bulgular, Altıkulaçzade'nin yapmış olduğu hizmetlerle nüfuz ve itibar edindiğini ve bundan askerî, idarî ve ekonomik güç devşirdiğini ortaya koymaktadır. Çalışmada, ayanların Osmanlı harbiyesindeki işlevlerini ve devletin taşradaki savaş kapasitesini anlamak açısından önemli tespitlere yer verilmiştir.