Comparison of the effects of working memory on mathematics performance in children with and without developmental language disorders

Giriş: Bu çalışmanın amacı, gelişimsel dil bozukluğu (GDB) olan ve tipik gelişim gösteren (TGG) çocukların çalışma belleği performanslarını ve rutin olmayan sözel matematik problemlerindeki başarılarını karşılaştırmak; dil ve çalışma belleği değişkenlerinin matematik performansı ile ilişkisini incelemektir. Gereç ve Yöntem: Tanımlayıcı-karşılaştırmalı araştırmaya 6;0-8;11 yaş aralığında 52 çocuk (GDB: n=26; TGG: n=26) katılmıştır. Tüm katılımcıların anadili Türkçe, WISC-R toplam puanı 90 ve üzerindedir ve ek gelişimsel tanıları bulunmamaktadır. Gruplar Türkçe Okul Çağı Dil Gelişimi Testi (TODİL) puanlarına göre oluşturulmuştur. Katılımcılara Çalışma Belleği Ölçeği (ÇBÖ) ile yaşa uygun rutin olmayan sözel matematik problemleri uygulanmıştır. Bulgular: GDB grubunun matematik performansı ortancası %20 (çeyrekler arası aralık: %0-%25), TGG grubunun ise %53 (%25-%80) bulunmuş ve grup farkı anlamlı olmuştur (p<.001). Sözel, görsel ve toplam çalışma belleği dağılımları da GDB grubunda daha düşük düzeylere yığılmıştır (tümü p<.001). Ayrı regresyon modellerinde TODİLOrganize Etme bileşeni (β=.678, p=.029) ve sözel çalışma belleği (β=.413, p=.006) matematik performansı ile anlamlı ilişki göstermiştir. TODİL toplam puanı ve ÇBÖ toplam puanının birlikte yer aldığı modelde yalnız TODİL toplam puanı anlamlı kalmıştır (β=.448, p=.011). Sonuç: Bulgular, GDB olan çocuklarda rutin olmayan sözel matematik problemlerindeki güçlüklerin özellikle dilsel örgütleme ve sözel çalışma belleği ile ilişkili olabileceğini göstermektedir. Küçük örneklem ve sınıf düzeyinin ayrı bir değişken olarak kaydedilmemiş olması nedeniyle sonuçlar keşfedici nitelikte yorumlanmalıdır. Değerlendirme ve müdahale süreçlerinde matematik dili, sözel çalışma belleği ve problem çözme stratejilerinin birlikte ele alınması önerilmektedir. Anahtar Kelimeler: Çalışma belleği, gelişimsel dil bozukluğu, matematik performansı, rutin olmayan matematik problemleri, sözel problem çözme.