İstanbul ve Antalya popülasyonlarına ait turunçgil teke böceği [Anoplophora chinensis (Forster, 1771) (Coleoptera: Cerambycidae)] erginlerinin seçilen morfolojik karakterlerin popülasyon ve cinsiyete göre karşılaştırılması

Bu çalışmada, turunçgil teke böceği [Anoplophora chinensis (Forster, 1771) (Coleoptera: Cerambycidae)]’nin İstanbul ve Antalya popülasyonlarına ait ergin bireylerinin seçilen morfolojik özellikleri karşılaştırılmıştır. Araştırmada 51’i dişi, 23’ü erkek olmak üzere toplam 74 birey incelenmiş olup bunların 40’ı Antalya, 34’ü İstanbul popülasyonundan elde edilmiştir. Bireyler 2015-2016 yıllarında İstanbul’da akçaağaç, 2023-2024 yıllarında ise Antalya’da çınar ağaçlarının gövde ve kök boğazı çevresinden elle toplanmıştır. Morfolojik ölçümler kapsamında vücut eni, vücut boyu, elytra uzunluğu ve anten uzunluğu değerlendirilmiştir. İki yönlü varyans analizi sonuçlarına göre vücut boyu ve elytra uzunluğu bakımından popülasyonlar arasında anlamlı farklılıklar belirlenirken (p<0,05), vücut eni ve anten uzunluğu bakımından anlamlı bir fark bulunmamıştır (p>0,05). Cinsiyetin ise seçilen morfolojik karakterler üzerinde anlamlı etkisi olduğu (p<0,05) tespit edilmiştir. Elytra üzerindeki benek sayıları Mann-Whitney U testi ile değerlendirilmiş ve toplam benek sayısı bakımından popülasyonlar arasında anlamlı bir farklılık bulunmazken (p>0,05), benek şekilleri bakımından farklılıklar (p<0,05) tespit edilmiştir. Antalya popülasyonunda dairesel beneklerin, İstanbul popülasyonunda ise düzensiz beneklerin daha fazla olduğu belirlenmiştir. Cinsiyetler arasında ise benek sayıları bakımından anlamlı bir fark bulunmamıştır (p>0,05). Temel bileşenler analizi (PCA) sonucunda ilk iki bileşenin toplam varyansın %80,60’ını açıkladığı belirlenmiş olup, bireylerin morfolojik varyasyonunun büyük ölçüde vücut büyüklüğü ve benek sayısı ile ilişkili olduğu görülmüştür. PCA grafiğinde popülasyonlar arasında belirgin bir ayrışma gözlenmemiştir. Elde edilen bulgular, A. chinensis popülasyonları arasında sınırlı morfolojik farklılık bulunduğunu, ancak benek şekilleri bakımından farklılaşma olduğunu ve türde belirgin bir eşeysel dimorfizm bulunduğunu ortaya koymaktadır.