Yaylı çalgı eğitimi alan müzik öğretmeni adaylarının çalgı çalışmaları kapsamındaki müzik dinleme farkındalıklarının belirlenmesi

Bu araştırma, Muğla Sıtkı Koçman Üniversitesi Eğitim Fakültesi Güzel Sanatlar Eğitimi Bölümü Müzik Eğitimi Ana Bilim Dalında yaylı çalgı eğitimi alan müzik öğretmeni adaylarının çalgı çalışmaları kapsamındaki müzik dinleme farkındalıklarının belirlenmesini amaçlamaktadır. Çalgı eğitimi sürecinde dinleme davranışının; teknik gelişim, müzikal yorum, problem çözme ve performans becerileri açısından önemli olduğu düşünülmektedir. Bu doğrultuda araştırmada, müzik öğretmeni adaylarının çalgı çalışmalarına yönelik dinleme alışkanlıkları, bilinçli dinleme düzeyleri ve dinlemeyi çalışma süreçlerine dahil etme durumları incelenmiştir.Araştırmada, nitel araştırma yöntemlerinden durum çalışması deseni kullanılmıştır. Durum çalışması deseni, katılımcıların görüş, deneyim ve farkındalıklarının kendi doğal ortamı içerisinde derinlemesine incelenmesine olanak sağlaması nedeniyle tercih edilmiştir. Araştırmanın çalışma grubunu, 2024-2025 eğitim öğretim yılında Muğla Sıtkı Koçman Üniversitesi Eğitim Fakültesi Güzel Sanatlar Eğitimi Bölümü Müzik Eğitimi Ana Bilim Dalında yaylı çalgı eğitimi alan toplam 33 müzik öğretmeni adayı oluşturmaktadır. Araştırma kapsamında tüm katılımcılarla iletişime geçilmiş, ancak geri dönüş sağlayan 31 katılımcı ile görüşmeler gerçekleştirilmiştir.Verilerin toplanmasında araştırmacı tarafından hazırlanan 20 soruluk yarı yapılandırılmış görüşme formu kullanılmıştır. Görüşme formunda yer alan sorular, kapsam geçerliliğinin sağlanabilmesi amacıyla “Uzman Görüşü Formu” aracılığıyla 5 öğretim elemanının görüşüne sunulmuş ve alınan öneriler doğrultusunda düzenlenerek son halini almıştır. Görüşmeler, Muğla Sıtkı Koçman Üniversitesi Eğitim Fakültesi Güzel Sanatlar Eğitimi Bölümü Müzik Eğitimi Ana Bilim Dalında yaylı çalgı eğitimi alan müzik öğretmeni adaylarıyla yüz yüze gerçekleştirilmiştir. Elde edilen verilerin çözümlenmesinde betimsel analiz ve içerik analizi yöntemlerinden yararlanılmıştır. Katılımcı görüşleri tema ve alt temalar altında sınıflandırılarak yorumlanmıştır.Araştırma sonucunda katılımcıların müzik dinlemeye yönelik olumlu görüşlere sahip olmalarına rağmen, çalgı çalışma kapsamındaki bilinçli dinleme farkındalıklarının yeterli düzeyde olmadığı belirlenmiştir. Katılımcıların çoğunlukla teknik gelişim, entonasyon, müzikal yorum ve problem çözme amacıyla dinleme gerçekleştirdikleri tespit edilmiştir. Bunun yanında bilinçli ve analitik dinlemeyi çalışma süreçlerine dahil eden katılımcı sayısının sınırlı olduğu görülmüştür. Araştırmanın, yaylı çalgı eğitimi alan müzik öğretmeni adaylarının müzik dinleme farkındalıklarına ilişkin bilinç ve bakış açısı geliştirmelerine katkı sağlayacağı düşünülmektedir. Ayrıca çalgı eğitimi süreçlerinde bilinçli ve analitik dinleme alışkanlıklarının önemine dikkat çekerek, farkındalığı yüksek müzik öğretmenlerinin yetiştirilmesine katkı sunabileceği düşünülmektedir.