ORTAOKUL ÖĞRENCİLERİNİN AKADEMİK ÖZ-YETERLİK DÜZEYLERİ İLE KENDİ BAŞARI ALGILARI ARASINDAKİ İLİŞKİNİN İNCELENMESİ

Amaç: Bu araştırmanın amacı, ortaokul öğrencilerinin akademik öz-yeterlik düzeyleri ile başarı yönelimleri arasındaki ilişkiyi belirlemek ve bu değişkenlerin bazı sosyodemografik özelliklere göre farklılaşıp farklılaşmadığını incelemektir.Yöntem: Nicel araştırma yaklaşımına dayalı, kesitsel ve ilişkisel tarama modelinde gerçekleştirilen araştırmanın çalışma grubunu, 2025–2026 eğitim-öğretim yılı bahar döneminde Batman ilindeki dört ortaokulda öğrenim gören 10–14 yaş aralığındaki 440 öğrenci oluşturmuştur. Veriler kişisel bilgi formu, akademik öz-yeterliğe ilişkin ölçüm aracı ve 2×2 Başarı Yönelimleri Ölçeği kullanılarak toplanmıştır. Verilerin analizinde tanımlayıcı istatistikler, bağımsız örneklemler t testi, tek yönlü varyans analizi ve Pearson korelasyon analizi kullanılmıştır.Bulgular: Öğrencilerin akademik öz-yeterlik ve başarı yönelimi puanlarının cinsiyet, yaş, sınıf düzeyi, ebeveyn eğitim durumu, aile gelir düzeyi ve evde kendine ait çalışma alanının bulunması gibi bazı sosyodemografik özelliklere göre farklılaştığı belirlenmiştir. Okul türüne göre ise anlamlı bir farklılık saptanmamıştır. Akademik öz-yeterlik toplam puanı ile öğrenme-yaklaşma, öğrenme-kaçınma, performans-yaklaşma ve performans-kaçınma yönelimleri arasında pozitif ve anlamlı ilişkiler bulunmuştur. Akademik öz-yeterlikle en güçlü ilişkinin öğrenme-yaklaşma yönelimiyle olduğu belirlenmiştir.Sonuçlar: Araştırma sonuçları, ortaokul öğrencilerinin akademik öz-yeterliklerinin başarı yönelimleriyle yakından ilişkili olduğunu ve bu yapıların bireysel, ailesel ve çevresel özelliklerle birlikte değerlendirilmesi gerektiğini göstermektedir. Öğrencilerin akademik öz-yeterliklerini ve öğrenme odaklı başarı yönelimlerini güçlendirmeye yönelik okul ve aile temelli destekleyici uygulamaların geliştirilmesi önerilmektedir.