QADIMGI OʻZBEKISTON HUDUDIDA IRRIGATSIYA TIZIMLARINING SHAKLLANISH TARIXI

Mazkur maqolada Qadimgi Oʻzbekiston hududida irrigatsiya tizimlarining shakllanishi va taraqqiyot bosqichlari tarixiy-arxeologik manbalar asosida tahlil qilinadi. Tadqiqotda Amudaryo va Sirdaryo havzalari, Zarafshon, Qashqadaryo, Surxondaryo hamda boshqa vohalarda sugʻorma dehqonchilikning paydo boʻlishi, ilk kanallar, ariqlar, suv omborlari va suv taqsimlash inshootlarining barpo etilishi masalalari yoritiladi. Irrigatsiya tizimlarining shakllanishi mahalliy tabiiy-geografik sharoit, aholi punktlarining rivojlanishi, iqtisodiy ehtiyojlar hamda ijtimoiy-siyosiy jarayonlar bilan uzviy bogʻliq ekani koʻrsatiladi. Shuningdek, bronza davridan antik va ilk oʻrta asrlargacha boʻlgan davrda suv xoʻjaligi infratuzilmasining takomillashuvi, qishloq xoʻjaligi ishlab chiqarishining kengayishi va vohalar sivilizatsiyasining qaror topishidagi oʻrni tahlil qilinadi. Xulosa sifatida, irrigatsiya tizimlari qadimgi Oʻzbekiston tarixida nafaqat iqtisodiy taraqqiyot, balki urbanizatsiya va madaniy rivojlanishning ham asosiy omillaridan biri boʻlgani asoslab beriladi.