O'ZBEK TILI DARSLIKLARIDA FUNKSIONAL SAVODXONLIKNI RIVOJLANTIRUVCHI TOPSHIRIQLAR: MAZMUN, KOMPETENSIYA VA METODIK YONDASHUV

Ushbu maqolada umumiy o‘rta ta’limning 1–11-sinflarida o‘zbek tili darsliklari orqali o‘quvchilarning funksional savodxonligini rivojlantirish masalasi nazariy-metodik jihatdan yoritiladi. Funksional savodxonlikning matnni tushunish, axborotni izlash va saralash, mazmunni tahlil qilish, dalillarga asoslangan xulosa chiqarish hamda til vositalaridan real kommunikativ vaziyatlarda foydalanish bilan bog‘liq jihatlari ko‘rib chiqiladi. OECDning PISA o‘qish savodxonligi doirasi, darslik topshiriqlarini tahlil qilishga bag‘ishlangan xalqaro tadqiqotlar va O‘zbekiston ta’lim standartlarida belgilangan nutqiy kompetensiya talablari nazariy asos sifatida o‘rganiladi. Adabiyotlar tahlili asosida topshiriqlarni tasniflash mezonlari, sinflar kesimida murakkablikni bosqichma-bosqich oshirish tamoyillari va baholash yo‘nalishlari taklif etiladi. Maqolada 1–11-sinf darsliklarining to‘liq korpusi empirik tahlil qilinmaganligi sababli, darsliklarda muayyan turdagi topshiriqlar qay darajada uchrashi haqida statistik da’volar ilgari surilmaydi.