Payitahtın Çeperinde, Hayatın Eşiğinde: Balat’ta Yahudihane Tabir Olunan Müşterek Mekânların Örgütlenmesi (1745–1762)

Bu çalışma, 1745-1762 yılları arasında Balat ve çevresine ait şer’iyye sicillerinde yahudihane olarak kaydedilen yapıların 18. yüzyıl Osmanlı şehir hayatındaki hukukî ve mekânsal görünümünü incelemektedir. Araştırma satış ve veraset yoluyla gerçekleşen mülkiyet değişimlerinin yanı sıra ferağ, tefvîz, kira, odabaşılık, tahliye ile hudutlara ilişkin kayıtların niteliksel analizine dayanmaktadır. İncelenen belgeler yahudihanelerin mülkiyet devirleriyle birlikte farklı tasarruf biçimleri, kiracılık ilişkileri ve gündelik kullanım düzeni çerçevesinde adlî kayıtlara yansıdığını ortaya koyar. Siciller ayrıca bu yapıların oda sayıları, müştemilat birimleri, dükkânları ve komşuluk bağlarına dair sınırlı fakat kıymetli bilgiler aktarmaktadır. Hudut tarifleri yahudihanelerin taşınmaz sınırlarında düzenli biçimde yer aldığını doğrularken belgeler ise bunların diğer mülklerden farklı hukukî statüye sahip olduğunu göstermez. Çalışma, 18. yüzyıl Balat’ındaki adlî ve kentsel işleyişe dair yeni veriler sunmaktadır.