Farklı fenolojik özelliklerin defne (Laurus nobilis L.) yaprak uçucu yağının fitokimyasal içeriğine etkisi

Bu çalışma, Batı Karadeniz Bölgesinde (Bartın, Zonguldak, Kastamonu, Sinop) toplanan Defne bitkisinde (Laurus nobilis L.) yapraklarında farklı koşulların uçucu yağ verimi ile kimyasal bileşim üzerindeki etkilerini belirlemeyi amaçlamaktadır. Defne yaprak uçucu yağı Clevenger aparatı kullanılarak hidrodistilasyon yöntemiyle elde edilmiş uçucu yağ verimi volumetrik olarak belirlenmiş ve yağ GC-MS’de analiz edilerek bileşen grupları belirlenmiştir. Bulgular, uçucu yağ veriminin biyolojik (sürgün yaşı), ekolojik (yükselti, yöre) ve fenolojik (toplama zamanı) faktörlere duyarlı olduğunu göstermektedir. Bölgede en yüksek yağ verimi tüm yörelerde yaz sonu–erken sonbahar döneminde (Ağustos–Eylül), en düşük verimler ise Haziran ayında elde edilmiştir. Sinop yöresi örnekleri endüstriyel üretim açısından yüksek verim potansiyeli sunarken; Kastamonu ve Zonguldak örnekleri aromatik yoğunluk bakımından öne çıkmıştır. Kimyasal profil analizleri, bölgesel ekolojik faktörlerin bileşim üzerinde belirgin rol oynadığını ortaya koymuştur. Türkiye, dünya defne yaprağı ticaretinde yaklaşık %95’lik pazar payı ile lider konumunu sürdürmekte olup, Batı Karadeniz Bölgesi son yıllarda ülke toplam üretiminin büyük bölümünü karşılayan stratejik bir üretim alanı hâline gelmiştir. Bu nedenle, bölge defne yapraklarının kimyasal profili, sürgün özellikleri, yaş-kuru yaprak oranları ve uygun üretim–işleme koşullarının bilimsel olarak belirlenmesi, hem uçucu yağ verimi ve kalitesinin optimize edilmesi hem de endüstriyel standardizasyon açısından önem taşımaktadır. Çalışma, defne yaprağı uçucu yağının üretim süreçlerinin iyileştirilmesine yönelik temel parametreleri ortaya koyarak aromatik bitki işleme teknolojilerine değerli katkılar sunmaktadır.