Savaşın Dışında Bir Sınır Tarihi: 18. Yüzyıl Ortalarında Özi-Kılburun Hattında Gündelik İhtilaflar Ve Müzakere

Bu makale, 18. yüzyıl ortalarında Özi-Kılburun hattında ortaya çıkan gündelik ihtilaflar üzerinden Osmanlı-Kırım sınır düzeninin taşradaki işleyişini incelemektedir. Çalışma, savaş ölçeğine varmayan kaynak kullanımı, ticaret güvenliği, iade ve yerel sulh meselelerinin sınırın gündelik yönetimindeki yerini ele almaktadır. Araştırmanın ana kaynağını, Nâme-i Hümâyûn Defterleri serisi içinde Kırım hanlarına gönderilen yazışmalara ayrılmış 2 numaralı defter oluşturmaktadır. Nitel doküman analizine dayanan çalışmada kayıtlar, tarafların kullanım hakları, yerel müdahalelerin sınırlandırılması ve ortaya çıkan zararların giderilmesi bakımından birlikte değerlendirilmiştir. İnceleme, Özi-Kılburun hattındaki düzenin askerî denetimin yanı sıra kaynaklara erişimin düzenlenmesi, ekonomik dolaşımın gözetimi, iade ve telafi uygulamaları ile gündelik müzakereler üzerinden sürdürüldüğünü ortaya koymaktadır. Bu süreçte Kırım Hanlığı, merkezî kararların taşrada uygulanmasına aracılık eden, yerel müdahaleleri sınırlayan ve ortaya çıkan ihtilafların giderilmesinde sorumluluk üstlenen bir ara otorite olarak işlev görmüştür.