LAPAROSKOPIK XOLESISTEKTOMIYA ZAMANI SIMULTAN ABDOMINAL ƏMƏLIYYATLARIN TƏHLÜKƏSIZLIYI VƏ KLINIK NƏTICƏLƏRI

Öd daşı xəstəliyi dünyada ən geniş yayılmış cərrahi patologiyalardan biri olaraq qalmaqdadır və laparoskopik xolesistektomiya onun müalicəsində “qızıl standart” hesab olunur. Laparoskopik xolesistektomiya icra olunan pasiyentlərin əhəmiyyətli hissəsində yanaşı abdominal və ya kiçik çanaq patologiyalarının mövcudluğu eyni əməliyyat seansında simultan cərrahi müdaxilələrin təhlükəsizliyinin və məqsədəuyğunluğunun qiymətləndirilməsini aktuallaşdırır. Bu retrospektiv müşahidə xarakterli tədqiqatda 2015–2025-ci illər ərzində laparoskopik xolesistektomiya zamanı simultan abdominal cərrahi əməliyyatlar icra edilmiş 410 pasiyentin klinik nəticələri təhlil edilmişdir. Demoqrafik göstəricilər, simultan əməliyyatların növləri, cərrahi taktika, əməliyyatsonrası ağırlaşmalar və hospitalizasiya müddəti deskriptiv statistik üsullarla qiymətləndirilmişdir. Pasiyentlərin 83,4%-ni qadınlar təşkil etmiş, əksəriyyəti isə orta və yaşlı yaş qruplarına aid olmuşdur. Ən çox icra edilən simultan əməliyyatlar ginekoloji cərrahi müdaxilələr və qarın ön divarı yırtıqlarının plastikası olmuşdur. Xəstələrin 70,48%-də əməliyyatın bütün mərhələləri tam laparoskopik üsulla həyata keçirilmişdir. Əməliyyatsonrası ağırlaşmalar 2,7% hallarda müşahidə edilmiş və yalnız Clavien–Dindo təsnifatına görə I–II dərəcəli yüngül ağırlaşmalar qeydə alınmışdır. Letallıq halı müşahidə edilməmişdir. Tam laparoskopik yanaşma daha qısa hospitalizasiya müddəti və daha sürətli əməliyyatsonrası bərpa ilə əlaqələndirilmişdir. Laparoskopik xolesistektomiya zamanı simultan abdominal əməliyyatlar düzgün seçilmiş pasiyentlərdə təhlükəsiz və effektiv cərrahi yanaşma hesab oluna bilər. Əldə olunan nəticələr bu yanaşmanın təkrar narkoz və hospitalizasiya ehtiyacını azalda biləcəyini, bununla da klinik və potensial sosial-iqtisadi üstünlüklər təmin edə biləcəyini göstərir. Bu nəticələrin təsdiqlənməsi və pasiyent seçimi ilə cərrahi taktikanın standartlaşdırılması üçün müqayisəli statistik təhlilləri əhatə edən gələcək prospektiv, çoxmərkəzli tədqiqatlara ehtiyac vardır.