PASHTU TILI LAHJALARINING ADABIY TIL SHAKLLANISHI VA RIVOJLANISHIDAGI O'RNI: YOZMA VA OG'ZAKI NUTQ MUNOSABATI

Mazkur maqolada Pashtu tilining hududiy lahjalari va ularning adabiy til bilan o'zaro munosabati masalasi lingvistik hamda ijtimoiy-kommunikativ jihatdan tahlil qilinadi. Tadqiqotda, xususan, Qandahor, Nangrahor, Kobul va Paktiyo hududlarida qo'llanadigan lahjaviy variantlarning fonetik, leksik, morfologik va kommunikativ xususiyatlari, ularning umumiy adabiy tilga ta'siri hamda yozma va og'zaki nutq o'rtasidagi tafovutlar ko'rib chiqiladi. Pashtu tilida mavjud lahjaviy xilma-xillik tilning ichki taraqqiyot imkoniyatlarini namoyon qilishi bilan birga, yagona adabiy me'yorni belgilash, ta'lim, ommaviy axborot vositalari va rasmiy kommunikatsiyada umumiy til variantidan foydalanish masalalarini ham murakkablashtiradi. Maqolada Qandahor lahjasining ayrim konservativ fonetik xususiyatlari, Nangrahor lahjasidagi innovatsion jarayonlar, Kobul nutqining ko'pvariantlilik va boshqa tillar bilan aloqadorligi hamda Paktiyo hududidagi leksik xususiyatlar o'zaro qiyoslanadi. Tadqiqot natijasida Pashtu adabiy tilini shakllantirish jarayonida lahjalarni cheklash yoki ularni adabiy tildan ajratish emas, balki ularning funksional imkoniyatlarini ilmiy asosda tartibga solish muhimligi asoslanadi.