Digital Reconstruction of Issos-Epiphaneia: Cultural Heritage with Interactive Information Panels

Hatay ili Erzin ilçesi sınırları içerisinde İssos Ovası’nda yer alan Epiphaneia Antik Kenti, Geç Neolitik Dönem’den Osmanlı Dönemi’ne kadar yaklaşık 7.500 yıllık kesintisiz yerleşim geçmişine sahip, çok katmanlı bir arkeolojik peyzaj sunmaktadır. Doğu Akdeniz’in farklı kültürlerini yansıtan zengin stratigrafisi ve modern yerleşimin antik kalıntıların doğrudan üzerine inşa edilmemiş olması, İssos–Epiphaneia’yı Hatay’daki en iyi korunmuş antik kentlerden biri hâline getirmiştir. Roma, Bizans ve Orta Çağ dönemlerine tarihlenen kamu yapıları, sütunlu cadde sistemi ve deniz ticaret yollarıyla bağlantıları, kentin tarihsel sürekliliğini ve kentsel önemini ortaya koymaktadır. Bu çalışma, İssos–Epiphaneia’nın dijital rekonstrüksiyonu çerçevesinde, 3B modelleme ve etkileşimli bilgilendirme panoları aracılığıyla kültürel mirasın yeni nesil yöntemlerle aktarımını incelemektedir. Kültürel mirasın dijitalleştirilmesi, özellikle deprem riski taşıyan bölgelerde büyük önem arz etmektedir; 6 Şubat 2023 depremlerinin ardından alanda hız kazanan dijital belgeleme çalışmaları, arkeolojik verinin korunmasına ve sürdürülebilirliğine önemli ölçüde katkı sağlamıştır. Yoğun metin içeren ve görsel bakımdan sınırlı kalan geleneksel ören yeri panolarından farklı olarak bu proje, QR kodlar aracılığıyla erişilebilen 3B rekonstrüksiyonlar, kısa açıklayıcı metinler, çok dilli içerik ve sesli anlatım eşliğinde kapsayıcı bir ziyaretçi deneyimi önermektedir. Bu yaklaşım, yalnızca uzmanların değil, her yaştan ve farklı erişilebilirlik ihtiyaçlarına sahip genel ziyaretçilerin de arkeolojik kalıntıları daha iyi anlamasını mümkün kılmaktadır. UNESCO Dünya Mirası adaylık sürecine yönelik ön hazırlık ve değerlendirme çalışmalarının yürütüldüğü İssos–Epiphaneia’da, ünlü İssos Savaşı ile ilişkilendirilen tarihsel peyzaj ve kırsal faaliyetleri betimleyen özgün Zodyak Takvim Mozaiği, daha geniş kitlelere ulaşmayı hedefleyen hikâye temelli dijital rekonstrüksiyonlar aracılığıyla sunulmaktadır. Çalışma sonucunda, bilimsel doğruluk, şeffaf veri yönetimi ve üretim süreçlerini bir araya getiren sürdürülebilir bir dijital kültürel miras iletişimi modeli önerilmektedir.