KUNGABOQAR EKINI URUGʻINING SIFAT KOʻRSATKICHLARI (TARSAN QORA URUGʻI MISOLIDA, SUGʻORILADIGAN TIPIK BOʻZ TUPROQLAR SHAROITIDA)

Ushbu maqolada sugʻoriladigan tipik boʻz tuproqlar sharoitida qora kungaboqar (Tarsan urugʻi) urugʻining sifat koʻrsatkichlari — 1000 dona urugʻ vazni, urugʻdagi moy miqdori va moy yigʻimi — mineral oʻgʻit me'yorlariga bogʻliq holda oʻzgarishi boʻyicha 2026-yilda oʻtkazilgan tadqiqot natijalari bayon etilgan. Tajriba 1,0 × 2,0 m oʻlchamli 18 ta ogʻirlik-drenajli lizimetrda 6 variant (1 — nazorat, oʻgʻitsiz; 2 — N100P70K30; 3 — N150P105K45; 4 — N200P140K60; 5 — N250P175K75; 6 — N300P210K90 kg/ga) va 3 takrorlikda oʻtkazildi. Oʻgʻitsiz variantda 1000 dona urugʻ vazni 58,4 g, moy miqdori 44,6 % boʻldi; N250P175K75 variantida bu koʻrsatkichlar mos ravishda 69,6 g (+19,2 %) va 49,1 % (+4,5 punkt) ga yetdi. N300P210K90 variantida ikkala koʻrsatkich ham pasaydi (68,2 g; 48,4 %). Moy yigʻimi 0,83 t/ga dan 1,58 t/ga gacha (1,9 marta) ortdi. 1000 dona urugʻ vazni bilan moy miqdori orasida yuqori toʻgʻri korrelyatsiya (r = 0,999) aniqlandi. Urugʻ sifatining eng yuqori qiymatlari N200P140K60–N250P175K75 me'yorlarida qayd etildi; bu ikki variant orasidagi farq ishonchli emas, shu sababli urugʻ sifati va ekologik xavfsizlikni birgalikda hisobga olib N200P140K60 kg/ga me'yori tavsiya etildi.