AYOLLARDA KLIMAKTERIK SINDROMNI XALQ TABOBATI USULLARI BILAN KORREKSIYA QILISH: YARIM-TIZIMLI ADABIYOTLAR SHARHI

Klimakterik sindrom — menopauza o'tish davri va postmenopauzada tuxumdonlarning estrogen ishlab chiqarishi kamayishi natijasida yuzaga keladigan, vazomotor, neyropsixik, urogenital va metabolik tizimlarni qamrab oluvchi simptomlar majmuidir. Garchi menopauzal gormonal terapiya o'rtacha va og'ir simptomlarda eng samarali davolash usuli bo'lib qolsa-da, uning xavf-xatarlari borasidagi xavotirlar hamda gormonsiz usullarni afzal ko'ruvchi ayollarning salmoqli qismi xalq tabobati va o'simlik vositalariga qiziqishni saqlab kelmoqda. Ushbu yarim-tizimli sharhning maqsadi klimakterik sindromni korreksiya qilishda qo'llaniladigan xalq tabobati va fitoterapevtik usullar bo'yicha mavjud dalillarni oldindan belgilangan tanlash mezonlari asosida umumlashtirish va eng ko'p o'rganilgan o'simliklarni tavsiflashdan iborat. Tahlil uchun tegishli nashrlar xalqaro ma'lumotlar bazalaridan izlab topildi va saralash jarayoni ochiq tarzda bayon qilindi. Tahlil shuni ko'rsatadiki, fitoestrogen saqlovchi o'simliklar, ayniqsa soya izoflavonlari, shuningdek qora kogosh (Cimicifuga racemosa), dalachoy (Hypericum perforatum), mavrak (Salvia officinalis) va arpabodiyon (Foeniculum vulgare) eng ko'p o'rganilgan. Samara eng barqaror tarzda vazomotor simptomlar (issiq bosishlar) bo'yicha qayd etilgan, urogenital, metabolik va jinsiy funksiya bo'yicha dalillar esa cheklangan va bir xil emas. Umuman olganda, xalq tabobati usullari istiqbolli, biroq dalillar jihatidan notekis variant bo'lib, aniq klinik tavsiyalar berishdan oldin standartlashtirilgan, yetarli quvvatga ega tadqiqotlar zarur.