OECD ÜLKELERİNİN SAĞLIK PROFİLLERİ

Amaç: Bu çalışmanın amacı, seçili OECD ülkelerinin sağlık harcamaları, algılanan sağlık durumu, yaşlı nüfus, obezite, yaşam beklentisi ve beş yaş altı mortalite göstergelerine göre sağlık profillerini karşılaştırmaktır. Yöntem: 2023 yılı verileri kullanılarak gerçekleştirilen bu kesitsel, tanımlayıcıı araştırmada 26 OECD ülkesine ait ikincil veriler incelenmiştir. Ülkeler; kişi başına cari sağlık harcaması, sağlık durumunu iyi/çok iyi olarak algılayan nüfus oranı, 65 yaş ve üzeri nüfus oranı, yetişkin obezite prevalansı, doğuşta beklenen yaşam süresi ve beş yaş altı mortalite hızı açısından değerlendirilmiştir. Göstergelerin birlikte değerlendirilmesiyle ülkeler dört farklı sağlık profiline ayrılmıştır. Bulgular: Ülkelerin dört farklı sağlık profili oluşturduğu belirlenmiştir. Birinci profil yüksek sağlık harcaması, yüksek algılanan sağlık, yüksek yaşam beklentisi ve düşük mortalite ile karakterize edilmiştir. İkinci profilde yüksek sağlık harcamaları ve yaşam beklentisine karşın algılanan sağlık ve obezite göstergelerinde farklılıklar görülmüştür. Üçüncü profil, düşük/orta sağlık harcamalarına rağmen görece olumlu sağlık sonuçlarıyla öne çıkmıştır. Dördüncü profil ise düşük sağlık harcaması, yüksek obezite, düşük yaşam beklentisi ve yüksek beş yaş altı mortalite ile karakterize edilmiş ve yalnızca Türkiye bu profilde yer almıştır. Sonuç: OECD ülkelerinin sağlık performansının yalnızca sağlık harcaması düzeyiyle açıklanamayacağı, sağlık göstergelerinin farklı bileşimlerinin ülkelerin sağlık profillerini şekillendirdiği görülmüştür. Bulgular, sağlık sistemlerinin değerlendirilmesinde çok boyutlu yaklaşımların önemini ortaya koymaktadır.