ERKEN CUMHURİYET DÖNEMİ TÜRKİYE’SİNDE LAİK KÜLTÜR İNŞASININ GRAMSCİAN HEGEMONYA PERSPEKTİFİNDEN ANALİZİ

Erken Cumhuriyet dönemi modernleşme sürecini kurumsal ve kültürel olmak üzere iki ana eksen üzerinden okumak mümkündür. Laik temellere dayalı yeni bir ulus ve yeni bir kültür inşa sürecinde getirilen reform programları genel olarak devletin baskı araçlarıyla hayata geçirilmesine rağmen laik kültür inşasında rıza ve kültürel liderlik mekanizmalarının da etkin bir şekilde kullanıldığı görülmektedir. Bu çalışma Türkiye’nin modernleşme sürecini salt yukarıdan aşağı yönlü bir modernleşme süreci olarak değil, rıza ve kültürel liderlik mekanizmaları üzerinden de ele almaktadır. Erken Cumhuriyet döneminde yönetici seçkinlerin laik kültürü nasıl inşa ettikleri ve toplumsal rızayı nasıl ürettikleri sorusundan yola çıkılarak, Erken Cumhuriyet dönemi laiklik ve modernleşme politikalarının kültürel alandaki etkisi Gramsci’nin hegemonya kavramı çerçevesinden ele alınmıştır. Tarihsel araştırma yönteminin kullanıldığı bu çalışmada “entegral devlet”in sivil toplum ve politik toplum araçları göz önünde bulundurularak Erken Cumhuriyet döneminin laik kültür inşası üzerine bir değerlendirme yapılmıştır.