İstanbul’da Yaşayan Yaşlı Bireylerin Aktif Yaşlanma Deneyimleri: Yalnızlığa Dair Algı ve Tutumları

Bu çalışma, İstanbul’da yaşayan 60 yaş üstü bireylerin aktif yaşlanma ve yalnızlığa dair algı ve tutumlarını nitel bir durum çalışması yaklaşımıyla incelemektedir. Araştırma, İstanbul’un farklı ilçelerinde ikamet eden, maksimum çeşitlilik örneklemesiyle seçilmiş 25 katılımcıyla yürütülen derinlemesine görüşmelere dayanmaktadır. Görüşmeler yarı yapılandırılmış bir form aracılığıyla gerçekleştirilmiş ve veriler tematik analiz yöntemiyle çözümlenmiştir. Bulgular, aktif yaşlanma deneyiminin sınıfsal, bedensel, mekânsal, kuşaklararası ve toplumsal cinsiyete dayalı eşitsizliklerin kesişiminde şekillendiğini ortaya koyan dokuz ana tema etrafında toplanmıştır: sınıfsal ve bedensel katmanlaşma, mekânsal hapsolma, kuşaklararası ilişkiler ve yük olma kaygısı, komşuluğun dönüşümü, yalnızlığın dayatılmış izolasyon ya da seçilmiş uzlet olarak deneyimlenmesi, teknolojiyle kurulan ilişki, yerel yönetim hizmetlerine erişim, kurumsal bakıma yönelik tutumlar ve toplumsal cinsiyete göre farklılaşan aktiflik anlayışı. Bulgular, aktif yaşlanmanın ekonomik ve sağlık sermayesi yüksek bireyler için bir yaşam tarzı seçimine, dar gelirli ve sağlık sorunu yaşayan bireyler için de bir hayatta kalma mücadelesine dönüştüğünü göstermektedir. Çalışma, aktif yaşlanmaya yönelik politika ve uygulamaların bireyselleştirilmiş ve kesişimsel bir yaklaşımla tasarlanması gerektiğini önermektedir.