PEDAGOGICAL CONDITIONS FOR DEVELOPING AI LITERACY IN PRE-SERVICE TEACHERS

The article addresses the problem of developing AI literacy among pre-service teachers in higher education. The relevance of the study is determined by the expanding use of artificial intelligence in educational settings and by the need to prepare future teachers for the meaningful, critical, and pedagogically appropriate use of AI tools in their professional practice. The purpose of the study was to theoretically substantiate and empirically test the pedagogical conditions for developing AI literacy of pre-service teachers at the university level. The study was designed as a quasi-experiment and conducted according to a pre-test/post-test scheme involving experimental and control groups. The participants were 120 students enrolled in teacher education programs at one of the universities in Almaty. The formative intervention was implemented during the first semester of the 2025–2026 academic year in the format of an elective course on AI tools with a workload of two hours per week. Data were collected using an author-designed questionnaire aimed at identifying the components of AI literacy and a practice-oriented task assessed by experts. The findings showed that positive changes across all analyzed indicators were more pronounced in the experimental group than in the control group. The most noticeable improvements were identified in the use of AI for solving pedagogical tasks, the quality of prompt formulation, and the selection and critical evaluation of generated content. It was concluded that the effectiveness of developing AI literacy among pre-service teachers is determined not only by access to AI tools but also by specially organized pedagogical conditions, including the integration of AI into professionally significant tasks, the development of a critical and reflective attitude toward generated outputs, and reliance on practice-oriented forms of learning. The practical significance of the study lies in the possibility of using its findings to update the content of teacher education. Мақалада жоғары білім беру жағдайында болашақ педагогтардың AI-сауаттылығын қалыптастыру мәселесі қарастырылады. Зерттеудің өзектілігі білім беру ортасында жасанды интеллектіні қолдану тәжірибесінің кеңеюімен және болашақ мұғалімді AI-құралдарын кәсіби қызметінде саналы, сыни және педагогикалық тұрғыдан мақсатқа сай қолдануға даярлау қажеттілігімен айқындалады. Зерттеудің мақсаты жоғары оқу орнында болашақ педагогтардың AI-сауаттылығын қалыптастырудың педагогикалық шарттарын теориялық тұрғыдан негіздеу және эмпирикалық тұрғыдан тексеру болды. Зерттеу квазиэксперимент ретінде ұйымдастырылып, эксперименттік және бақылау топтарының қатысуымен pre-test/post-test сызбасы бойынша жүргізілді. Зерттеуге Алматы қаласындағы жоғары оқу орындарының бірінің педагогикалық білім беру бағдарламаларында оқитын 120 студент қатысты. Қалыптастырушы ықпал 2025–2026 оқу жылының бірінші семестрі бойы аптасына 2 сағат көлеміндегі AI-құралдары бойынша элективті курс форматында жүзеге асырылды. Деректерді жинау үшін AI-сауаттылық компоненттерін анықтауға бағытталған авторлық сауалнама және сараптамалық бағалаумен толықтырылған практикалық-бағдарлы тапсырма пайдаланылды. Нәтижелер эксперименттік топта барлық талданған көрсеткіштер бойынша оң динамиканың бақылау тобына қарағанда айқынырақ болғанын көрсетті. Ең елеулі өзгерістер AI-ды педагогикалық міндеттерді шешуде қолдану, сұраныстарды тұжырымдау сапасы, генерацияланған контентті іріктеу және сыни бағалау салаларында анықталды. Болашақ педагогтардың AI-сауаттылығын қалыптастырудың тиімділігі тек AI-құралдарының қолжетімділігімен ғана емес, сонымен қатар арнайы ұйымдастырылған педагогикалық шарттармен де анықталатыны жөнінде қорытынды жасалды. Оларға AI-ды кәсіби мәні бар міндеттерді шешуге енгізу, генерация нәтижелеріне сыни-рефлексиялық қатынасты дамыту және практикалық-бағдарлы жұмыс түрлеріне сүйену жатады. Зерттеудің практикалық маңыздылығы оның нәтижелерін педагогикалық білім беру мазмұнын жаңартуда қолдану мүмкіндігімен байланысты. В статье рассматривается проблема формирования AI-грамотности будущих педагогов в условиях высшего образования. Актуальность исследования обусловлена расширением практик использования искусственного интеллекта в образовательной среде и необходимостью подготовки будущего учителя к осмысленному, критическому и педагогически целесообразному применению AI-инструментов в профессиональной деятельности. Цель исследования состояла в теоретическом обосновании и эмпирической проверке педагогических условий формирования AI-грамотности будущих педагогов в вузе. Исследование было организовано как квазиэкспериментальное и проведено по схеме pre-test/post-test с участием экспериментальной и контрольной групп. В исследовании приняли участие 120 студентов педагогических образовательных программ одного из университетов г. Алматы. Формирующее воздействие осуществлялось в течение первого семестра 2025–2026 учебного года в формате элективного курса по AI-инструментам объемом 2 часа в неделю. Для сбора данных использовались авторский опросник, направленный на выявление компонентов AI-грамотности, и практико-ориентированное задание с экспертным оцениванием. Результаты показали, что в экспериментальной группе положительная динамика по всем анализируемым показателям была более выраженной, чем в контрольной. Наиболее заметные изменения были выявлены в области использования AI для решения педагогических задач, качества формулирования запросов, отбора и критической оценки сгенерированного контента. Сделан вывод о том, что эффективность формирования AI-грамотности будущих педагогов определяется не только доступностью AI-инструментов, но и специально организованными педагогическими условиями: включением AI в решение профессионально значимых задач, развитием критико-рефлексивного отношения к результатам генерации и опорой на практико-ориентированные формы работы. Практическая значимость исследования связана с возможностью использования полученных результатов при обновлении содержания педагогического образования.