GENERATIVE AI IN CENTRAL ASIAN HIGHER EDUCATION: INSIGHTS FROM CHATGPT

The rapid emergence and development of generative artificial intelligence (AI), particularly large language models such as ChatGPT, is reshaping higher education globally. However, the impact of generative AI varies across countries and regions. This paper presents a study that adopts a thing ethnography approach, as used in earlier studies of generative AI tools, to understand the challenges and opportunities AI tools present for higher education in Central Asia. Focusing on the region's contextual specifics, this paper offers a spatial perspective on the impact of generative AI on the higher education system in Central Asia. It draws on an interview with a generative AI system to explore its own framing of the potential benefits and limitations of ChatGPT in educational contexts. This approach offers distinctive insights into how AI systems themselves articulate their role in higher education, and how such perceptions may inform future trajectories of AI use in the sector. In doing so, the paper raises important questions about how AI technologies interact with existing educational systems, potentially reinforcing uneven development between and within higher education systems in the Global North and Global South. Стремительное появление и развитие генеративного искусственного интеллекта (ИИ), в частности больших языковых моделей, таких как ChatGPT, трансформирует систему высшего образования во всем мире. Однако влияние генеративного ИИ распределяется неравномерно и варьируется в зависимости от стран и регионов. В данной статье представлено исследование, использующее подход «этнография вещей», применявшийся в предыдущих исследованиях инструментов генеративного ИИ, направленных на исследование вызовов и возможностей, которые ИИ представляет для высшего образования в Центральной Азии. Фокусируясь на региональной специфике, данная статья предлагает пространственный взгляд на влияние генеративного ИИ на систему высшего образования Центральной Азии. Исследование основано на интервью с системой генеративного ИИ и рассматривает то, как сама система описывает потенциальные преимущества и ограничения ChatGPT в образовательном контексте. Такой подход позволяет получить уникальные представления о том, как ИИ-системы сами артикулируют свою роль в высшем образовании и каким образом подобные представления могут влиять на будущую траекторию использования ИИ в образовательном секторе. Тем самым данная статья поднимает важные вопросы о том, как технологии ИИ взаимодействуют с существующими образовательными системами, потенциально усиливая неравномерность развития между и внутри систем высшего образования Глобального Севера и Глобального Юга. Генеративті жасанды интеллекттің (ЖИ), әсіресе ChatGPT сияқты ірі тілдік модельдердің қарқынды пайда болуы мен дамуы бүкіл әлемдегі жоғары білім беру жүйесін өзгертуде. Алайда генеративті ЖИ-дің ықпалы біркелкі емес және әртүрлі аймақтарда әртүрлі көрінеді. Бұл мақалада генеративті ЖИ құралдарын зерттеген алдыңғы еңбектерде қолданылған thing ethnography тәсілі негізінде Орталық Азиядағы жоғары білім беру жүйесі үшін ЖИ ұсынатын мүмкіндіктер мен қиындықтарды түсінуге бағытталған зерттеу ұсынылады. Аймақтың контекстік ерекшеліктеріне назар аудара отырып, мақала генеративті ЖИ-дің Орталық Азиядағы жоғары білім беру жүйесіне әсерін кеңістіктік тұрғыдан қарастырады. Зерттеу генеративті ЖИ жүйесімен жүргізілген сұхбатқа сүйеніп, ChatGPT-тің білім беру контекстіндегі әлеуетті артықшылықтары мен шектеулерін ЖИ-дің өзі қалай сипаттайтынын талдайды. Бұл тәсіл ЖИ жүйелерінің жоғары білімдегі өз рөлін қалай түсіндіретіні және мұндай түсініктердің болашақта білім беру саласындағы ЖИ қолдану бағыттарына қалай әсер етуі мүмкін екендігі туралы ерекше түсініктер береді. Осылайша, мақала ЖИ технологияларының қолданыстағы білім беру жүйелерімен өзара әрекеттесуіне қатысты маңызды сұрақтарды көтеріп, олардың Ғаламдық Солтүстік пен Ғаламдық Оңтүстіктегі жоғары білім беру жүйелері арасындағы және ішіндегі теңсіз дамуды күшейтуі мүмкін екенін көрсетеді.