Yaşlı Yalnızlığı Çalışmaları Üzerine Metateorik Bir Gözlem

Bu çalışma, yaşlı yalnızlığı literatürünü, nesnesini doğrudan açıklayan homojen bir bilgi birikimi olarak değil, yaşlılık ve yalnızlığı belirli kategoriler, özne tasarımları ve biyopolitik hizalanmalar aracılığıyla kuran bir tipleştirme alanı olarak dikkate almaktadır. Çalışmada kullanılan metateorik gözlem yaklaşımı; literatürdeki tipleştirme rejimlerini metodolojik inşa, teorik varsayımlar ve normatif ufuk olmak üzere üç düzeyde izlemektedir. İlk düzey, yalnızlığın ölçekler, sınıflandırmalar ve standartlaştırılmış göstergeler aracılığıyla nasıl ölçülebilir bir araştırma nesnesine dönüştürüldüğünü; ikinci düzey, bu ölçümlerin arkasındaki yaşlı özne ve faillik tasarımlarını; üçüncü düzey ise olgusal tanımların bakım, aktif yaşlanma, sosyal katılım, güvenlik ve müdahale gibi normatif hedeflerle nasıl eklemlendiğini sorgulamaktadır. Gözlem, farklı yaklaşımların yalnızlığı azaltma ve yaşlıların esenliğini koruma gibi ortak iyi niyetlere rağmen, birbirinden ayrışan hatta çatışan metodolojik, teorik ve politik sonuçlar üretebildiğini göstermektedir. Bu gerilim, tipleştirmelerin yalnızca fenomenin görünürlüğünü düzenlemediğini; aynı zamanda belirli yaşlı nüfuslarını, risk gruplarını ve sorumluluk biçimlerini üretebildiğini ortaya koymaktadır. Çalışma, yaşlı yalnızlığı araştırmalarında temel meselenin tek bir açıklama veya müdahale modelini üstün kılmak değil, kullanılan kategorilerin kurucu sınırlarını ve niyet edilmemiş sonuçlarını metateorik olarak görünür kılmak olduğunu savunmaktadır. Bu nedenle çalışma, ölçüm doğruluğu kadar kavramsal geçerlik, özne failliği ve olgu-norm eklemlenmelerinin refleksif biçimde sorgulanmasını önermektedir.

Authors

Institutions

Publication Details

Journal
Senectus
Published
2026-09-30
DOI
https://doi.org/10.26650/senectus.2026.4.2.1213
Primary Topic
Elder Abuse and Neglect
Type
article
Field-Weighted Citation Impact
0.00
Controls
|||
ALL TIME
JAN
FEB
MAR
APR
MAY
JUN
JUL
AUG
SEP
article

Yaşlı Yalnızlığı Çalışmaları Üzerine Metateorik Bir Gözlem

Sedat Doğan, Latif KARAGÖZ
Senectus
Elder Abuse and Neglect
article

Yaşlı Yalnızlığı Çalışmaları Üzerine Metateorik Bir Gözlem

Sedat Doğan, Latif KARAGÖZ
article en

Abstract

Bu çalışma, yaşlı yalnızlığı literatürünü, nesnesini doğrudan açıklayan homojen bir bilgi birikimi olarak değil, yaşlılık ve yalnızlığı belirli kategoriler, özne tasarımları ve biyopolitik hizalanmalar aracılığıyla kuran bir tipleştirme alanı olarak dikkate almaktadır. Çalışmada kullanılan metateorik gözlem yaklaşımı; literatürdeki tipleştirme rejimlerini metodolojik inşa, teorik varsayımlar ve normatif ufuk olmak üzere üç düzeyde izlemektedir. İlk düzey, yalnızlığın ölçekler, sınıflandırmalar ve standartlaştırılmış göstergeler aracılığıyla nasıl ölçülebilir bir araştırma nesnesine dönüştürüldüğünü; ikinci düzey, bu ölçümlerin arkasındaki yaşlı özne ve faillik tasarımlarını; üçüncü düzey ise olgusal tanımların bakım, aktif yaşlanma, sosyal katılım, güvenlik ve müdahale gibi normatif hedeflerle nasıl eklemlendiğini sorgulamaktadır. Gözlem, farklı yaklaşımların yalnızlığı azaltma ve yaşlıların esenliğini koruma gibi ortak iyi niyetlere rağmen, birbirinden ayrışan hatta çatışan metodolojik, teorik ve politik sonuçlar üretebildiğini göstermektedir. Bu gerilim, tipleştirmelerin yalnızca fenomenin görünürlüğünü düzenlemediğini; aynı zamanda belirli yaşlı nüfuslarını, risk gruplarını ve sorumluluk biçimlerini üretebildiğini ortaya koymaktadır. Çalışma, yaşlı yalnızlığı araştırmalarında temel meselenin tek bir açıklama veya müdahale modelini üstün kılmak değil, kullanılan kategorilerin kurucu sınırlarını ve niyet edilmemiş sonuçlarını metateorik olarak görünür kılmak olduğunu savunmaktadır. Bu nedenle çalışma, ölçüm doğruluğu kadar kavramsal geçerlik, özne failliği ve olgu-norm eklemlenmelerinin refleksif biçimde sorgulanmasını önermektedir.

SenectusVol. 4(2)
Kırklareli University (TR), Istanbul Medeniyet University (TR)
Reduced inequalities
Openalex Percentile: Top 5%
Elder Abuse and Neglect
AI Navigator

Ask Laika to Summarize, Analyze, and Connect papers live on the map.

Summarize Papers & Methodologies

Extract key findings, datasets, and comparative methods across publications.

Benchmark Rankings & Visual Analytics

Rank top research institutions, authors, funders, topics, and journals by Field-Weighted Citation Impact (FWCI) and paper volume with instant charts.

Connect Distant Disciplines

Bridge topological clusters on the map to find hidden collaborative intersections.

Yaşlı Yalnızlığı Çalışmaları Üzerine Metateorik Bir Gözlem — Sedat Doğan, Latif KARAGÖZ · Senectus (2026) | TGRS Research Map | TGRS