Rehabilitasyonda yardımcı/destekleyici cihazların kullanımını değerlendirme ölçeği: Bir ölçek uyarlama çalışması

Amaç: Bu çalışmanın amacı, Rehabilitasyonda Yardımcı/Destekleyici Cihazların Kullanımını Değerlendirme Ölçeği’nin Türkçe versiyonunun psikometrik özelliklerinin incelenmesidir. Çalışma, yardımcı cihaz kullanan bireylerin memnuniyetine ilişkin değerlendirmelerde kullanılabilecek, geçerli ve güvenilir bir ölçme aracı sağlamayı hedeflemektedir.Yöntemler: Çalışmaya bir devlet hastanesinin cerrahi servislerinde yatarak tedavi gören ve en az bir haftadır düzenli olarak yardımcı cihaz kullanan 245 hasta dâhil edilmiştir. Ölçeğin yapı geçerliliği açımlayıcı faktör analizi ve doğrulayıcı faktör analizi ile, güvenilirliği ise Cronbach alfa katsayısı, madde-toplam korelasyonları ve iki yarı test yöntemi ile değerlendirilmiştir. İstatistiksel analizler Jamovi version 2.6.26.0 istatistik programı kullanılarak gerçekleştirilmiştir.Bulgular: Yapılan faktör analizi sonucunda ölçeğin orijinal formundan farklı olarak 16 maddelik ve “İşlevsel Uyum” (%52,69) ile “Psikososyal Uyum” (%8,40) olmak üzere iki faktörlü bir yapı sergilediği belirlenmiştir. Ölçeğin toplam açıklanan varyansı %61,1 olarak hesaplanmıştır. Madde-toplam korelasyon katsayılarının 0,448 ile 0,798 arasında değiştiği ve tüm maddelerin istatistiksel olarak anlamlı olduğu görülmüştür. Genel Cronbach alfa katsayısı 0.936 olarak bulunmuş; alt boyutlar için sırasıyla 0,935 ve 0,831 olarak tespit edilmiştir.Sonuç: Elde edilen bulgular, ölçeğin rehabilitasyon sürecinde kullanılan yardımcı cihazların değerlendirilmesinde geçerli ve güvenilir bir ölçme aracı olduğunu göstermektedir. Ölçeğin hem klinik uygulamalarda hem de bilimsel araştırmalarda kullanılması, rehabilitasyon hizmetlerinin kalitesinin artırılmasına ve yardımcı teknolojilerin kullanıcı ihtiyaçlarına daha etkin yanıt vermesine katkı sağlayabilir. Gelecek çalışmalar kapsamında, ölçeğin psikometrik özelliklerinin farklı hasta gruplarında ve daha geniş örneklemlerle değerlendirilmesi önerilmektedir.