Gazze’de Eğitim Hakkı ve Çocukların Kırılganlığı: Savaşın Gölgesinde Bir Analiz

Bu çalışma, İsrail’in 2023 sonrası yoğunlaşan askeri operasyonları sonucunda ağır bir insani krize sürüklenen Gazze’de çocukların eğitime erişim hakkını çok boyutlu bir bakış açısıyla değerlendirmektedir. Eğitim altyapısının sistematik biçimde hedef alınması, zorunlu yerinden edilmeler, dijital teknolojilere erişimdeki eşitsizlikler ve savaşın yol açtığı psikososyal travmalar; eğitimi salt pedagojik bir süreç olmaktan çıkararak insani bir direnç ve hayatta kalma mücadelesine dönüştürmektedir. Bu bağlamda eğitim, bireysel gelişimin ötesinde; psikolojik iyileşme, toplumsal uyum, kolektif aidiyet ve geleceğin yeniden inşası açısından yaşamsal bir rol üstlenmektedir. Araştırmanın kuramsal çerçevesi, 1989 tarihli Birleşmiş Milletler Çocuk Haklarına Dair Sözleşme (CRC) ile Novelli, Lopes Cardozo ve Smith tarafından geliştirilen “eğitimde kırılganlık modeli”ne dayandırılmış; Pherali’nin, çatışma ve kriz koşullarında eğitimin dönüştürücü ve iyileştirici gücünü vurgulayan yaklaşımıyla desteklenmiştir. Nitel içerik analizi yöntemiyle yürütülen çalışmada Birleşmiş Milletler Yakın Doğu'daki Filistinli Mültecilere Yardım ve Bayındırlık Ajansı (UNRWA), Birleşmiş Milletler Uluslararası Çocuklara Yardım Fonu (UNICEF), Dünya Sağlık Örgütü (WHO) ve Birleşmiş Milletler Mülteciler Yüksek Komiserliği (UNHCR) gibi kuruluşların güncel raporları ile akademik literatür sistematik biçimde incelenmiştir. Bulgular, Gazze’de çocukların eğitim hakkının çok yönlü, süreğen ve yapısal nitelikteki ihlallerle kuşatıldığını ortaya koymaktadır. Sonuç olarak, dijital kapsayıcılığın artırılması, travma duyarlı öğretim yaklaşımlarının yaygınlaştırılması, uluslararası koruma yükümlülüklerinin etkin biçimde uygulanması ve yerel sivil toplum girişimlerinin kurumsal olarak desteklenmesi yönünde bütüncül politika önerileri sunulmuştur.