Karabağ Zaferi’nin Uluslararası Basında Çerçevelenmesi: TRT World, Sputnik ve Al Jazeera Örneğinde Bir Söylem Analizi

Bu çalışmada İkinci Karabağ Savaşı olarak adlandırılan süreçte ateşkesin ilan edildiği 10 Kasım 2020 tarihinden Türk–Azerbaycan ittifakının kurumsal bir çerçeveye kavuştuğu Şuşa Beyannamesi’nin imzalandığı 15 Haziran 2021 tarihine kadar olan dönemde yayımlanmış, Karabağ Zaferi ve savaş sonrası sürece odaklanan haber, analiz ve video içeriklerinin çerçeveleme ve söylem analizi yapılmıştır. Çalışmanın bulguları, Karabağ Zaferi’nin uluslararası medyada tekil ve homojen bir anlatı üzerinden sunulmadığını, aksine medya kuruluşlarının editoryal yönelimleri ve jeopolitik konumlanmaları doğrultusunda farklı çerçeveler, aktör temsilleri ve söylemler aracılığıyla inşa edildiğini ortaya koymaktadır. TRT World, çatışmayı ağırlıklı olarak jeopolitik rekabet, askerî başarı ve hukuki meşruiyet ekseninde ele alarak Türkiye–Azerbaycan ilişkisini stratejik ve rasyonel bir ortaklık olarak konumlandırmaktadır. Al Jazeera, askerî gelişmeleri insani ve diplomatik boyutlarla birlikte sunan dengeleyici bir anlatı üretirken, aktör temsillerinde normatif yargılardan kaçınmaktadır. Sputnik ise Karabağ Savaşı’nı büyük ölçüde barış ve diplomasi çerçevesinde ele almakta; aktörler arası ilişkileri Rusya’nın düzenleyici rolü etrafında yapılandırmaktadır. Savaş haberciliğinin yalnızca bilgi aktaran bir pratik değil, aynı zamanda jeopolitik konumlanmalar ve söylemsel tercihler aracılığıyla anlam üreten bir süreç olduğunu ortaya koymaktadır. Bu yönüyle çalışma, uluslararası medya, savaş haberciliği ve çerçeveleme literatürüne karşılaştırmalı ve bağlamsal bir katkı sunmaktadır.