Üniversite Öğrencilerinin Fiziksel Aktivite Düzeyleri: Sistematik Derleme

Bu araştırmanın amacı, üniversite öğrencilerinin fiziksel aktivite düzeyleri ile ilgili yazılı literatürü sistematik olarak değerlendirmek ve demografik değişkenlerle (cinsiyet, yaş, bölüm/fakülte gibi) ilişkisini belirlemektir. Bu araştırma sistematik derleme niteliğindedir. Araştırma sistematik alan yazın incelemesi doğrultusunda PRISMA 2020 (Preferred Reporting Items for Systematic Reviews and Meta-Analyses)yönergeleri takip edilerek gerçekleştirilmiştir. İncelenen çalışmalar Nisan2020-Temmuz2025 yılları arasında yayımlanmış Türkçe ve İngilizce makaleler, yüksek lisans ve doktora tezlerini kapsamaktadır. Bu kapsamda “fiziksel aktivite”, “üniversite öğrencileri”, “egzersiz alışkanlıkları ve sistematik derleme” ” anahtar kelimeleri kullanılarak Google Akademik, DergiPark, Ulusal Tez Merkezi, Scopus ve Web of Science veri tabanlarında tarama yapılmış ve 1.975 çalışma incelenmiş, dahil edilme kriterlerine uygun 21 çalışma (11 makale,8 yüksek lisans tezi, 2 doktora tezi) analiz edilmiştir. İncelenen 21 çalışmanın %52’inde öğrencilerin fiziksel aktivite düzeylerinin orta, %33’ünde düşük, %14’ünde ise yüksek olduğu tespit edilmiştir. En sık rapor edilen belirleyici faktörler cinsiyet (%100), yaş (%38) ve bölüm (%57) olmuştur. Elde edilen bulgular, üniversite öğrencilerinin fiziksel aktivite düzeylerinin düşük olduğunu, demografik faktörlerin fiziksel aktivite düzeylerinde belirleyici rol oynadığını ve fiziksel aktivite düzeyi yüksek öğrencilerin yaşam kalitesi ve mental iyi oluş düzeylerinin de yüksek olduğunu göstermektedir. Ancak mevcut literatürde üniversite öğrencilerinin fiziksel aktivite düzeyleri ile ilgili çalışmaların örneklem çeşitliliği ve psikososyal değişkenleri ele alış biçimi sınırlıdır. Dolayısıyla gelecekteki araştırmaların daha geniş örneklemlerle ve standart ölçüm araçlarıyla yürütülmesi ve fiziksel aktiviteyi artırmaya yönelik programların demografik özelliklere göre çeşitlendirilmesi önerilmektedir.