RAQAMLI MUHIT (INTERNET, IJTIMOIY TARMOQLAR) TA'SIRIDA O'SMIRLARDA DEVIANT XULQ-ATVORNING SHAKLLANISHI VA PROFILAKTIKASI

Maqolada raqamli muhitning — internet, ijtimoiy tarmoqlar, messenjerlar va onlayn o'yinlarning — o'smirlarda deviant xulq-atvor shakllanishiga ta'siri pedagogik-psixologik nuqtai nazardan tahlil qilingan. Tadqiqot 14-17 yoshli o'smirlar o'rtasida o'tkazilgan so'rovnoma, kuzatuv, intervyu va pedagogik eksperiment natijalariga tayanadi. Olingan ma'lumotlar raqamli muhitda uzoq vaqt qolish bilan agressivlik, o'quvga nisbatan sovuqqonlik, ijtimoiy izolyatsiyaga moyillik va kiberbulling ishtirokchisi bo'lish kabi deviant ko'rinishlar darajasi o'rtasida statistik ahamiyatli bog'liqlik mavjudligini ko'rsatadi. Shu asosda oila, maktab va raqamli savodxonlikni uyg'unlashtiruvchi uch bosqichli profilaktika modeli ishlab chiqilib, uning sinov natijalari taqdim etilgan: tajriba guruhida deviant ko'rsatkich 3 oy davomida 46 foizdan 19 foizga tushgan.